46 



DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



będę się zatrzymywał. Załączam tu tylko spis prac, które mogę posłu- 

 żyć do obeznania się z klimatem i wogóle z Polesiem: 



Choroszewski — Wyniki badań z doświadczeń meteorologicznych dokona- 

 nych w ciągu ostatnich lat pięciu w Pińsku (1876 — 1880 włącznie) — ■ „Pam. 

 Fizyogr." tom I, str. 449 — 452. Osuszenie błot poleskich (streszczenie bro- 

 szury, wydanej w rossyjskim języku pod tytułem: Osuszitielnyja raboty 

 w Polessii) — „Pam. Fizyogr." t. I, str. 75 — 79^ Kratkoje obozrienie Po- 

 lessija i jego kanalizacii. Petersburg 1892 r. (z mapą Polesia). Wojejkow: 

 Pinskoje Polessije i rezultaty jego osuszenia. Izwiest. Impierat. » geograf, 

 obszczestwa t. XXIX. 1893. Hejne: K woprosu o wlianii osuszenia piń- 

 skich bolot na osadki sosiednich miestnostiej (Priłoź. k LXX tomu Zapisok 

 impierators. Akademii nauk Nr. 9, 1892, str. 1 — 27). Autor tej ostatniej 

 rozprawy dowodzi, że osuszenie Polesia nie wywarło widocznego wpły- 

 wu na zmniejszenie się opadów atmosferycznych jak w obrębie samego 

 Polesia, tak i w miejscowościach ościennych. Twierdzenie to wypowia- 

 da w następującej formie : „Dochodzimy do wniosku, że osuszenie Po- 

 lesia nie miało widocznie żadnego istotnego wpływu na ilość opadów 

 atmosferycznych w badanej miejscowości, jak również i w guberniach 

 z nią ościennych; przynajmniej ze spostrzeżeń, jakie mieliśmy do rozpo- 

 rządzenia, nie można dowieść istnienia takiego wpływu" (str. 16). Ze 

 swej strony dodać muszę, że ci, którzy sądzą, że Polesie jest „osuszo- 

 ne", są w błędzie. Usunięty jest wprawdzie w wielu miejscowościach nad 

 miar wody, ale o zupełnem osuszenia mowy być nie może. Polesie i na- 

 dal pozostaje miejscowością klasycznie bagnistą. 



Ogólny rzut oka na roślinność Polesia i podział jej na grupy pod 

 względem fitosocyalnym. 



Jednostajność Polesia pod względem orograficznym, też same gle- 

 by piaszczyste rozpostarte długim i szerokim pasem od Buga do Dnie- 

 pru i od wyniosłości wołyńskich do grzbietu bałtyckiego, powodują i nad- 

 zwyczajną jednostajność formacyj roślinnych, pokrywających tę płaszczy- 

 znę. Całe mile można jechać, nie wychylając się poza obręb pewnej for- 

 macyi. Gdy zaczną się bory sosnowe od Sławuty, Żytomierza, Równe- 

 go, to gdyby nie przerwy ręką ludzką poczynione, — owe piaski w któ- 

 rych kola zakopują się po osi, — można byłoby jechać niemi aż w głąb 

 Polesia. Widzimy także gaje brzozowe, obszerne torfowiska z florą ja- 

 wnokwiatową i mszyste, z mchów torfiastych złożone, zajmujące kotliny 

 i niższe miejsca wśród borów. Dalej widzimy obszerne „hała" czyli rów- 

 niny błotniste, wysokiemi roślinami zielnemi pokryte, ciągnące się na 



