.58 



DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



Prócz wymienionych rośnie w suchych borach sosnowych wiele in- 

 nych roślin mniej charakterystycznych. W spisie powyższym gwiazdką, 

 są oznaczone gatunki, rosnące przeważnie na szczerym piasku i nie 

 przedstawiające ani śladu uspołecznienia (przynajmniej na Polesiu; w in- 

 nych miejscowościach rosną często w zupełnie odmiennych warunkach). 

 Rośliny w powyższym spisie niczem nie odznaczone rosną w miejscach 

 bardziej zadarnionych (przeważnie przez mchy) i do pewnego stopnia są 

 pierwiastkami uspołecznionemu, chociaż wiele z nich rośnie i na nagim 

 piasku. Ze skrytopłciowych charakterystycznych dla suchych borów sosno- 

 wych należy wspomnieć o Cetraria islandica. 



W lasach suchych sosnowych tu i owdzrer- widzieć się dają i inne drze- 

 wa: jarzębina, osika, dąb, brzoza i t. d. 



Z wyliczonych dla borów sosnowych roślin na szczególną uwagę za- 

 sługuje Arnie a ', montana, jako roślina górska, rosnąca jednak obficie w pół- 

 nocnej części Polesia i wogóle na Litwie. Arnica rośnie właściwie w la- 

 sach sosnowych najczęściej na glebie cokolwiek torfiastej, jeszcze obficiej 

 po łąkach wśródleśnych. Prócz borów sosnowych rośnie także i w la- 

 sach mieszanych. W gub. grodzieńskiej znane są następujące stanowiska 

 Arniki: Grodno (Gilib.!), Buksztel (Eism.), Swisłocka puszcza (Drym.), Dru- 

 skieniki (Mass.), Hrywda (Reinh.), Słonim!, Białystok, Słonim + Baranowi- 

 cze!!, Mołczadź -f Baranowicze!!, Puszcza Białowieska!!, Zapole!! W guberni 

 mińskiej: Mińsk (Kołow.!), Chmaryn-Horodok (Paszk.), Bobrujsk!!, Bobr. 4- 

 st. Kowale!!, Borysów!!, Łuniniec!!, Parochońsk!!, Weleśnica (Tward.!), Ra- 

 ków (Łapcz.), Kłeck (Kleczk.!), powiat słucki (Czarn.!), Chołopienicze (Li- 

 sański), Bohuszówka!! (powiat bobrujski), Szymonowicze!!, Nowogródek!!, 

 Puchowicze + Żytkowicze!!, Talka!!, Maryina - Górka!!, Osipowicze!!, Jesion!!, 

 Omuchowicze!!, Baranowicze + Lachowicze!!, Baranowicze!!, Diatłowicze!!, 

 Hancewicze!!, Łachwa + Mikaszewicze!!, Mikaszewicze -f- Żytkowicze!!, Kop- 

 cewicze!! i koło st. Ptycz!! W gub. moh/lowskiej tylko koło przyst. kolei 

 żelaznej Chalcz koło Żłobina!! (za Dnieprem w pow. rohaczewskim) i koło 

 Bychowa, oraz Czyczeryna (Downar — Buli. de la Soc. nat. des Moscou, 

 1861, Nr. 1), — ostatniej miejscowości na mapach odnaleźć nie mogłem. 

 W północnej części Litwy staje się coraz rzadszą, a w Inflantach i w Kur- 

 landyi jest już bardzo wielką rzadkością. Arnica rośnie bardzo często 

 w północ.-wschod. części Królestwa (Rostafiński str. 68), w połudn.-zachodn. 

 zaś tylko w powiecie opatowskim (loc. cit), a także w okolicach Często- 

 ch owy (Karo!). W Galicyi tylko w Karpatach (w Tatrach i na Beskidzie, 

 zachodnim jednak nie rośnie). W Prusach przytrafiają się często w po- 

 łudniowo-wschodniej części (Klinggraff — Flora von Preussen 1848, str. 215), 

 (według zaś Patzego, Meyera i Elkana — (Flora der Prov. Preussen, 1850, 

 str. 300), jest tam rzadką rośliną (jak również i we florach ościennych) 

 ii rośnie po lasach górzystych. W Ks. Poznańskiem nie rośnie. Dalej ro- 



