,T. PACZOSKI. — U FOKMACYACH ROŚLINNYCH. 



śnie na Śląsku, w Niemczech, w Szwajcaryi, w Danii, południowej Norwe- 

 gii, połud. i środk. Szwecji, w Czechach, w Austryi, na "Węgrzech, w Sie- 

 dmiogrodzie, w Bośni, w póln. Włoszech, w półn. Hiszpanii, w Portugalii, 

 Francyi i Belgii. W Syberyi rośnie bliski gatunek Arnie a angustifolia 

 Turcz. (non auct.) -- A. montana p stenophylla Ledeb. r Ł tego rozmieszczenia 

 geograficznego Arniki wynika, że stanowiska litewskie tej rośliny wła- 

 ściwie nie mają połączenia z zachodnio - europejskiemi. Litewskie stanowi- 

 ska łączą się ze stanowiskami półnoe.-wschodn. części Królestwa i poludn. 

 części Prus (oraz z kilkoma stanowiskami w Inflantach i Kurlandyi) w je- 

 dną całość, oderwaną od głównego zasiągu europejskiego. Od Łomży i Ostro- 

 łęki, aż do Niekłania i Częstochowy rozpościera się szeroki pas, w któ- 

 rym Arnika nie rośnie (stanowiska w połudn. - zachodn. części Królestwa 

 Niekłań i Częstochowa - pozostają w związku ze stanowiskami na Śląsku, 

 chociaż także nie stykają §ię z niemi bezpośrednio, lecz tworzą odrębne 

 „wysepki"). Również pruskie stanowiska nie łączą się ze stanowiskami 

 niemiecikiemi (u Garckego dla Prus zachód, wskazane tylko dla pow. stras- 

 burskiego — II lustr. FI. von Deutsch. wyd. XVII 1805," str. 325). Rozpa- 

 trzyłem tu szczegółowo rozmieszczenie Arniki, ponieważ przyda się to nam 

 jeszcze przy roztrząsaniu pochodzenia flory poleskiej. 



Wschodnia granica Arniki na Polesiu przechodzi przez następujące 

 miejscowości: st. Ptycz (pow. mozyrski), Chalcz (gub. mohylow.), Bychów 

 (gub. mohylow.), Borysów (gub. mińska) i Chołopienicze (pow. borysowski). 

 Południowa: Ptycz, Żytkowicze, Łuniniec, Parochońsk, Weleśnica (wszyst- 

 kie te miejscowości położone są cokolwiek na północ od Prypeci; trzy 

 ostatnie leżą w powiecie pińskim), Zapole (gub. grodzieńska) i południowy 

 brzeg Puszczy Białowieskiej. "Widzimy więc, że południowa granica cią. 

 gnie się równolegle do Prypeci, zbliża się do niej bardzo, lecz nigdzie 

 nie dosięga tej rzeki, a tem mniej przekracza. Wskazówki Eichwalda 

 dla Wołynia i Podola, jak i wiele innych tego autora, należą zapewne 

 do zmyślonych lub błędnych. 



Bór-bagno. Sosna rośnie tu nie na piasku, lecz na glebie torfiastej, 

 pokrytej mchami torfowemi (Sphagnum). Prócz mchów torfowych, two- 

 rzących zwarty jednolity kobierzec, widzimy w takim borze tylko rośliny 

 charakterystyczne dla torfowisk mszystych. Właściwie jest to rzeczywi- 

 ście nie głębokie torfowisko, na którem rosną sosny. Prócz Sphagnum 

 i sosny naj charaktery styczniejszą rośliną dla tej formacyi jest bagno (Le- 

 dum palustre) , niewielki krzew, od którego także i lasy otrzymały nazwę 

 bór-bagno. Wśród kobierca ze Sphagnum wyrastają tu i owdzie następujące 

 rośliny zielne i krzewy niższe: 



Oxycoccos palustris i żurawina) Rhynchospora alba 



Yaccinium uliginosum (łochynia) Ledum palustre (bagno) 



