72 



DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



okolic Równego, lecz do powiatu rówieńskiego i to do północnej jego 



części. 



W zielniku Rogowicza znajdują się gałązki świerka z Wiszniowca 

 (pow. krzemieniecki). Na etykietce napisano, że pochodzą z drzew ogro- 

 dowych przesadzonych z lasu. Czyżby i w pow. krzemienieckim miały 



świerki rosnąć po lasach? 



Rozmieszczenie świerków na Polesiu zdaje się mieć pewne znacze- 

 nie teoretyczne. Twierdzić trudno, lecz owa~~przerwa zasiągu nad Pry- 

 peci;i, rozszerzająca się z zachodu ku wschodowi, placówki wołyńskie 

 gęste i szeroko rozpostarte w zachodniej części i coraz rzadsze ku wscho- 

 dowi (we wschodniej części Wołynia i w gub. kijowskiej już wcale 

 świerków niema), naprowadzają na domysł, że albo owe ' placówki są 

 innego pochodzenia (t. j. utworzyły się ze szczątków flory przedlodowcowej, 

 która nie została zniszczona na południowej granicy lodowca), niż głów- 

 ny zasiąg, albo wskazuje nam kierunek, w którym odbywało się roz- 

 siedlenie tego drzewa w epoce polodowcowej (z zachodu na wschód). 

 W każdym razie, ze względu na łatwość, z jaką świerki wypierają inne 

 drzewa leśne, fakt występowania ich w kształcie pojedyńczych niewiel- 

 kich placówek, nawet w miejscowościach odleglejszych od Polesia jest 

 godny zastanowienia. Należało bowiem oczekiwać, że drzewo takie bę- 

 dzie przedstawiało zwarty jednolity zasiąg. Kwestya ta jednak będzie 

 mogła dopiero być rozwiązaną po szczegółowszem zbadaniu świerków 

 z głównego zasiągu i najdalszych placówek. Może między niemi dadzą 

 się wynaleść jakie różnice pod względem morfologicznym, które poparły- 

 by przypuszczenie o innem pochodzeniu świerków obu kategoryj. Kwe- 

 styą tę polecam przyszłym badaczom Polesia. 



Gaje brzozowe. Do bardzo rozpowszechnionych drzew na całem Po 

 lesiu należy brzoza zwykła (Betula verrucosa), która tworzy mniejsze lub 

 większe gaje bardzo pospolite, zwłaszcza we wschodniej części. Gaje 

 e zawdzięczają przeważnie swe pochodzenie wyrąbywaniu innych lasów 

 przez człowieka, oraz niszczeniu ich przez pożary leśne. Brzoza należy 

 o drzew nie lubiących cienia i wcale nie bojących się bezpośredniego 

 działania promieni słonecznych. Wskutek tego na pożarzyskach leśnych 

 i S h ° • ie 1 , obficie wyrastają zwykle młode brzózki (podobnie jak 

 i w yberyi). Prócz tego na polach zarzuconych wskutek swej nieuro- 

 ^zajnosci, wyrastają prędko brzozy, tworząc gęste i jednolite zarośla i), 

 miejscowościach takich dopiero później mogą się zjawić inne drzewa 

 Mące pewne zacienienie, które nareszcie wypierają brzozę. Wskutek 



'lycli brzotółr^ l*^ 8 ""'" mna . Uoś 9 nasion, rośnie nadzwyczaj prędko, a odporność mło- 

 w tnw an J '!° St ,aK ui( ' lka > ze wyrastają one nieraz wśród pól uprawnych i mają 

 w taki sposób do pewnego stopnia znaczenie chwastów. 



