J. tac/oski. — PORMACYACH ROŚLINNYCH. 



73 



tego gaje brzozowe należy uważać za stadyum przejściowe w zalesie- 

 niu. Gdyby człowiek nie niszczył w ten lub inny sposób formacyj leś- 

 nych, a więc nie stwarzał ciągle warunków odpowiednich dla rozwoju 

 brzozy, gaje brzozowe byłyby oddawna przekształcone w inne for* 

 macye. 



Roślinność zielna gajów brzozowych nie odznacza się żadnemi 

 gatunkami charakterystycznemi, t. j. gaje te nie posiadają gatunków 

 wyłącznie im właściwych, których nie napotykalibyśmy na każdym pra- 

 wie kroku w innych warunkach. 



Brzoza daje zbył mało cieniu, by mogły w jej towarzystwie pro- 

 sperować rośliny charakterystyczne dla lasów liściastych mieszanych. 

 Takie rośliny przytrafiają się w lasach brzozowych zazwyczaj rzadko 

 w miejscach bardziej zacienionych przeważnie przez inne drzewa. Wsku- 

 tek tego nie nadają one lasom brzozowym charakterystycznego piętna. 

 Zazwyczaj, gdy brzozy nie rosną zbyt gęsto, kobierzec roślin zielnych 

 bywa zwarty i składa się prawie wyłącznie z roślin łącznych. Jeżeli 

 gleba jest suchsza, to i gatunki zielne należą do rozwijający eh sic 

 na łąkach suehszych, w odwrotnym zaś przypadku pokrywają roślinność 

 łąk błotnistych. Gdy gaj brzozowy jest zbyt gęsty, a przytem starszy, 

 to gleba przeważnie bywa usłana liśćmi brzozy i roślinność zielna skła- 

 da się wtedy przeważnie z roślin typu przejściowego, to jest takiego, 

 który spotykamy zarówno w lasach, jak i na łąkach (naprzykład \'ioht 

 canina). Wogóle gaje brzozowe dla swej jednostajności i braku wyłą- 

 cznie dla nich charakterystycznych roślin nie przedstawiają dla florysty 

 zbyt wdzięcznego pola. 



Prócz gajów brzozowych spotykamy to drzewo w lasach miesza- 

 nych. Towarzyszy też ona często sośnie na glebach torfiastych. Po- 

 łudniowa granica brzozy sięga znacznie poza obręb Polesia. 



Gaje olchowe (Alnus glutinosa), rosnące na suchszej glebie, co do 

 kobierca roślinnego nie przedstawiają żadnych cech charakterystycz- 

 nych. W większości przypadków znajdujemy tam zwykłą roślinność 

 łączną, podobną jak i w gajach brzozowych na takiejże glebie. Prze- 

 ważnie jednak olcha rośnie na glebie błotnistej, zawierającej ogromny 

 procent części organicznych i wtedy przedstawia bardzo charakterysty- 

 czną iormacyą dla Polesia. 



Wyobraźmy sobie błoto gęste i czarne, pośród którego w kształcie 

 kęp porozrzucane są olchy. Jeżeli pomiędzy temi pniami olchowemi 

 często chodzi bydło, to część ziemi błotnistej i miękkiej, pod ciśnieniem 

 kopyt zostaje ugnieciona, wskutek czego kępy wystają ponad ogólną 

 powierzchnię w kształcie suchych wysp. Pomiędzy temi kępami widzi- 

 my mniej lub więcej rzadkie czarne błoto. Samo błoto najczęściej jest 

 pozbawione wszelkiej roślinności, lecz za to na kępach, wśród których 

 wyrastają olchy, znajdujemy paprocie, Circaea alpina (w północnej częścij, 



Pani. Fizyogr Tom XVI. Dział III. - 10 



