.78 



DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



formacye należą do rzadkości. Wskutek rzadkości tej formacyi na Po- 

 lesiu (zwłaszcza w środkowej części), znaczna ilość z powyżej wymienio- 

 nych roślin nie jest rozpowszechniona wszędzie (o ile zresztą nie rosną 

 w lasach świerkowych, dających odpowiednie zacienienie), lecz występuje 

 tylko tam, gdzie występuje i owa formacya. 



Do formacyi lasów mieszanych należą także zarośla po wysokich 

 brzegach rzek (Dniepru, dolnego biegu Prypeci i t. d.). Zarośla te skła- 

 dają się z rozmaitych krzewów i drzew wymienionych powyżej, lecz 

 ponieważ po brzegach tych (zwykle gliniastych) widzimy tu i ow- 

 dzie źródła, albo nawet niewielkie bagienk-a, a także pozbawione za- 

 rośli miejsca słoneczne, więc całość przedstawia się pod względem flory- 

 stycznym jeszcze daleko bogatszą niż odpowiednia formacya na płaszczy- 

 źnie. Właściwie nie jest to nawet jednolita formacya, lecz bardzo ści- 

 sła mieszanina różnych formacyj. Dla florysty takie wysokie brzegi rzek 

 porośnięte gdzie niegdzie krzewami i drzewami, są bardzo pożądanem 

 polem do herboryzacyi, gdyż na stosunkowo niewielkiej przestrzeni moż- 

 na zbierać rośliny leśne, łączne, właściwe bagnom i t. d. 



Po takich brzegach Prypeci i Dniepru (w obrębie guberni mińskiej) 

 widziałem następujące rośliny, na Polesiu litewskiem nie rosnące w in- 

 nych miejscowościach wcale, albo należące do wielkich rzadkości: Hie- 

 racium Sabaudum L. (koło Łojowa), Vieia pisiformis (nad Prypecią), Pyre- 

 łhrum corymbosum, Clemałis recta, Melatnpyrum commutatum, Inula hirta, 

 Epipactis atrorubens, Aąnilegia tulgaris. Ostatnia rośnie obficie w zachod- 

 niej (północno-zachodniej) części, lecz we wschodniej występuje, jak mi 

 się zdaje, tylko po zaroślach na wysokich brzegach rzek. 



AYogóle po takich brzegach rośliny lasów cienistych zachodzą w głąb 

 Polesia (również zachodzą i niektóre gatunki południowe). Poza obrębem 

 ich rozpościerają się zazwyczaj lasy sosnowe, brzozowe... wogóle formacye 

 leśne nie dające odpowiedniego zacienienia. 



Na tem kończę przegląd formacyj należących do facyi leśnej Po- 

 lesia l ). Prócz opisanych tu typowych formacyj, widzimy mnóstwo forma- 

 cyj pośrednich, przejściowych, dla których tu miejsca być nie mogło. 



b W lasach liściastych zachodniej części Polesia wołyńskiego rośnie bluszcz — He- 

 dera Helix. Jak dotąd znaleziony on został tylko koło wsi Zadyby ipowiat kowelski) 

 w cienistym lesie na wilgotnej glebie (Montresor — Obozr. zeszyt IV 1889 r., str. 347). 

 Poza obrębem Polesia bluszcz rośnie tylko w prowincyach zachodnich, zaczynając od wy- 

 spy Oesel, w Kurlandyi, gub. wileńskiej fpow. lidzkij, kowieńskiej, grodzieńskiej i Puszcza 

 Białowieska!!,!, w gub. wołyńskiej, prócz wymienionego stanowiska, koło Poczajowa fpoza 

 obrębem Polcsiai, w zachód, części gub. podolskiej i w półn. i środ. Bessarabii. Dalej na 

 wschód nigdzie nie rośnie. Ku zachodowi bluszcz rośnie częściej (z wyjątkiem półn. części 



