82 DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



Prawdziwe łąki suche (nie nadrzeczne) na Polesiu są zjawiskiem 

 nieznanem. Wszystkie suchsze miejsca, na których mogłaby się rozwi- 

 nąć ta formacya, od wieków zostały lasami pokryte, 1 a gdyby nawet nie 

 zostały zawojowane przez formacye leśne, co trudno przypuścić, to 

 niezawodnie zostałyby zorane i przekształcone na pola. Formacye łąk 

 suchych, rozwinięte na bardzo nieznacznych przestrzeniach, możemy cza- 

 sem widzieć po trawiastych stokach wzgórz, lecz nigdzie w naturalnem 

 złożeniu, co pochodzi od paszenia po takich stokach bydła. Po takich 

 też stokach, prócz roślinności zielnej, znajdują się zawsze w mniejszej 

 lub większej ilości krzewy, które ułatwiają dostęp roślinom, nie należą- 

 cym do tej formacyi. 



Suche łąki nadrzeczne widzimy nad większemi rzekami Polesia o roz- 

 winiętem korycie. Gdy łożysko rzeki jest bardzo słabo rozwinięte, po- 

 wierzchnia wody leży wtedy prawie na jednym poziomie z brzegami. 

 Ma się rozumieć, że w takim przypadku mamy łąkę bardzo błotnistą, 

 zabagnioną i t. d. Prócz tego takie brzegi rzek możebne są tylko na do- 

 skonałej równinie, przy niezwykle słabym spadku. Powoduje to wszystko, 

 prócz zabagnienia gleby, brak także w niej większych zapasów soli mi- 

 neralnych, które z powodu zbyt płaskiej powierzchni, nie pozwalającej 

 na rozmywanie głębszych warstw ziemi, nie dostają się na wiosnę podczas 

 topnienia śniegów do wody rzecznej. Dlatego wylewy wiosenne w ta- 

 kich okolicznościach nie przyczyniają się wcale do użyźnienia gleby na 

 łąkach 1 ). 



Zupełnie inaczej wyglądają łąki, rozpostarte nad rzekami o brze- 

 gach (przynajmniej jednym) wyniosłych, naprzykład nad Dnieprem, nad 

 dolną Prypecią (nie wszędzie) i t. d. Na wiosnę wysoki brzeg rzeki 

 bywa bardzo silnie rozmywany przez wody śniegowe i deszczowe, co 

 łatwo jest zrozumiałe, jeżeli zwrócimy uwagę na prędkość, z jaką spływa 

 woda po pochyłościach. Prócz tego często bardzo część brzegu, podmy- 

 ta u dołu przez rzekę, osuwa się i pada do tej ostatniej, wzbogacając 

 w taki sposób osady rzeczne w sole mineralne (wysokie brzegi rzek tych 

 są gliniaste, bogate w sole mineralne). Rzeka, wylewając na stronę łącz- 

 ną (brzeg przeciwległy wysokiemu jest zwykle płaski i niski; on też 

 bywa zalewany na wiosnę na ogromnych nieraz przestrzeniach), osadza na 

 powierzchni łąk osad bogaty w sole pożywne dla roślin. Grubsze części 

 (piasek) osadzone zostają tuż koło samego brzegu rzeki, części drobniej- 

 sze znacznie dalej. To osadzanie pożywnych części mineralnych przez 



Kolor wody rzecznej na Polesiu bywa często ciemno-brudno-żółty. Nie pochodzi 

 to jednak od jej zmącenia, gdyż taka ciemna woda bywa czasem bardzo przezroczystą (na- 

 przykład Uborć), lecz zależy od wielkiej ilości związków organicznych w niej rozpuszczonych. 

 T<> lal we rozpuszczenie się w takiej wodzie związków humusowych wskazuje niezwykłą jej 

 miękkość, to jest brak soli wapiennych i innych. 



