.7. PACZOSKI.— O FORMA CY ACH ROŚLINNYCH. 



83 



wody wiosenne powoduje naturalne użyźnienie łąk nadrzecznych, a wsku- 

 tek tego pozwala na rozwój roślinności czulszej na bogactwo gleby, 

 a więc pożywniejszej dla bydła jako siano. 



Nim przystąpię do wyliczenia roślin rosnących po takich łąkach 

 nadrzecznych, słów parę muszę jeszcze poświęcić opisowi typowej (do- 

 brze rozwiniętej) doliny rzecznej, nie zawartej w brzegach skalistych, 

 któreby stały na przeszkodzie prawidłowemu jej rozwojowi. Jako przykład 

 wezmę doliną Dniepru koło Łojowa (gub. mińska, na pograniczu z gub. 

 mohylowską i czernichowską, które rozpościerają się na lewym brzegu 

 tej rzeki). Prawy brzeg wyniosły, gliniasty. Tuż pod wysokim brzegiem, 

 lub nieco opodal od niego (co wskazuje, że rzeka trochę się już od brze- 

 gu oddaliła) przepływa Dniepr. Za nim ciągną się rozległe łąki nad- 

 rzeczne, które są poprzecinane i poprzerywane staremi łożyskami, ra- 

 mionami, odnogami i t. d. Prócz tego porozrzucane są tu i owdzie mniej- 

 sze lub większe jeziorka, zazwyczaj przedstawiające szczątki starych ra- 

 mion rzeki. Lewy brzeg niski (podniesiony jednak na kilka stóp po- 

 nad poziom wody w rzece), piaszczysty, porośnięty Salix acutifolia i in- 

 nemi wierzbami. Gdy rzeka zmienia łożysko (naturalnie w obrębie swej 

 doliny), wtedy brzegi jej nie są jeszcze odrazu piaszczyste, lecz glinia- 

 ste, obrywające się odrazu prostopadle na parę stóp nad wodą. Dopiero 

 z biegiem czasu brzegi takie przekształcają się na piaszczyste, przyczem 

 odbywa się ich podwyższanie już to przez nanoszenie co roku piasku, 

 już to przez pogłębianie koryta samej rzeki. 



Poza pasem piasków nadbrzeżnych i wierzb, o których będzie mo- 

 wa w jednym z następnych rozdziałów, zaczynają się dopiero łąki. Brze- 

 gi jezior i starych ramion także i tu zarastają łoziną. Prócz wierzbo- 

 wych zarośli widzimy jeszcze na łąkach tu i owdzie zarośla dębowe, 

 oraz rzadko porozrzucane stare dęby i niektóre inne drzewa, o czem 

 wspominałem już w poprzednim rozdziale. Łąki te na wiosnę są zupeł- 

 nie przez wodę występującą z Dniepru pokryte. Po opadnięciu wody 

 zostaje ona tylko przez czas dłuższy w kotlinach, gdzie też i roślinność' 

 należy do błotnistej. Poza pasem łąk, gdzie woda wiosenna już nie 

 sięga, zwykle występują olszyny i błota mniej więcej torfiaste (bez 

 Sphagnum). Nareszcie nieznaczne podniesienie (rzadko gdzie niegdzie 

 lepiej uwidocznione) odgranicza dolinę Dniepru od miejscowości, gdzie 

 wody jego nigdy nie sięgały. Cała taka szerokość doliny, względnie do 

 zwykłego stanu wody w rzece, a nawet do największych wylewów, jest 

 ogromną. Dosięga ona koło Łojow r a 4 — 5 wiorst. Została ona wyżło- 

 bioną przez długie tułanie się rzeki po całej jej powierzchni. Jako re- 

 gułę należy uważać odstępowanie od lewego brzegu i podmywanie 

 prawego. Przez to podmywanie absolutna szerokość doliny ciągle się 

 zwiększa. 



Budowa ta doliny Dniepru na Polesiu jest cokolwiek prostszą, niż 

 Jiaprzykład kolo Kijowa, lub miejscowości pobliskich od niego na -od 



