J. PACZOSKI. — O FORMACYACB ROŚLINNYCH. 



89 



glebie torfiastej, oraz zaznaczyłem także, że tylko obecność sosny znie- 

 woliła mnie do zaliczenia takiej formacyi do facyi leśnej. Kotliny i miej- 

 sca niższe po lasach sosnowych, gdy są pozbawione tej ostatniej, ni- 

 czem się nie różnią co do reszty części składowych od opisanego typu. Są to 

 zresztą zwykle głębsze torfy, na które sosna wedrzeć się nie może. 



Mchy torfowe {Sphagnum) w naszej florze zapewne przedstawiają 

 z kilkanaście gatunków i na torfach występują kolejno w miarę rozwoju 

 torfowiska. Tak, naprzyklad, na zagłębieniach wypełnionych torfowcami, 

 gdzie zapas wody jeszcze jest znaczny i niema grubszych pokładów tor- 

 fu, widzimy Sphagnum o długich łodyżkach i rzadko rozrzuconych list- 

 kach barwy jasno zielonej. Jest to niemal roślina wodna i mianowicie 

 ten gatunek (bliżej torfowców, niestety, nie znam, a więc gatunku nazwać 

 nie potrafię) jest pierwszym pionierem w zdobywaniu przez torfowce no- 

 wych obszarów. W takich zagłębieniach widzimy zazwyczaj tylko: Seheuch- 

 zeria palustris i Carex filiformis. Na starszych i suchszych pokładach 

 torfów widzimy inny gatunek Sphagnum o łodyżkach krótszych i gęsto 

 osadzonych listkach barwy bledszej (niezależnie od ilości wody). Na ta- 

 kich torfach widzimy już i inne rośliny kwiatowe. 



Wogóle na błotach tego typu widzimy następujące charakterystycz- 

 ne rośliny zielne i krzewy drobne: 



Eriophorum vaginatum Drosera rotundifolia 



Carex filiformis D. Anglica 



Scheuehzeriapalustris Vaccinium uliginosum 



Ledum palustre Oxycoccos palustris 



Cassandra calyculata Andromeda poliifolia 



Carex limosa Calla palustris 



Carex chordorhiza Comarum palustre 



Lysimachia thyrsiflora Betula humilis 



i inne mniej charakterystyczne. Większa część tych roślin trzyma się 

 przeważnie brzegów torfowiska. 



Rośliny błot torfiastych wogóle, a najbardziej z rodzaju Sphagnum, nie 

 lubią nadmiaru soli mineralnych w glebie, a właściwie brakowi temu za- 

 wdzięczają swą egzystencyą, gdyż w innych warunkach zostałyby 

 wyparte przez rośliny, dla których większe ilości tych soli są niezbęd- 

 nym warunkiem bytu. Z tego powodu unikają one miejsc nadrzecznych, 

 gdzie woda wiosenna mogłaby osadzić na ich powierzchni owe sole, któ- 

 re chociaż nie są dla torfowców zabójcze, jednak powodują wypieranie 

 ich przez inne rośliny. Zauważyć tu jednak muszę, że nad Dnieprem ko- 

 ło Perejasławia (gub. poltawska), a więc w miejscowości należącej już do 

 obszaru stepowego widziałem wśród piasków środkowej czcści doliny 

 „wysepki" ze Sphagnum, między którym rosła Drosera rotundifolia. Wy 



Pani. Fizyogr. T. XVI. Dział UL - 12 



