90 



DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



sepki te bywają jednak zalewane przez wody wiosenne. Z tego wypływa 

 wniosek, że torfowce i ich współtowarzysze nie obawiają się większych 

 ilości soli w glebie, lecz tylko że w tych warunkach zostają wypierane przez 

 inne rośliny, które w razie minimalnych ilości owych soli rozwijać sig 

 prawidłowo nie mogą. W danym przypadku od konkurencyi ochrania tor- 

 fowce i rosiczkę jałowa gleba piaszczysta. Rośliny gleb takich należą do 

 nietowarzyskich i wskutek tego naturalnie wyrugować torfowców nie 

 mogą. 



Błota torfiaste ze Sphagnum nie należą do rzadkości na Polesiu, 

 jednak nie zajmują one większych przestrzeni, hycz występują po kotlinach 

 i niższych miejscach wśród borów sosnowych, o czem zresztą już nie- 

 jednokrotnie wspominałem. 



Do facyi błotnej należy ze względu na swe miejsce pobytu cała 

 grupa roślin, rosnących po błotnistych brzegach jezior, rowów i t. d., 

 słowem występujących wogóle w miejscach błotnistych, gdzie niema wiel- 

 kiego współzawodnictwa. Wyrastają one z osobna, każda na własną rę- 

 kę, nie tworząc, jednolitej formacyi. Pod względem roślinno-społecznym 

 rośliny takie należą do kategoryi nietowarzyskich i ściśle rzecz biorąc, 

 powinny być wydzielone w odrębnej grupie. Stanowią one stadyum przej- 

 ściowe w pokryciu danej przestrzeni jakąkolwiek formacyą błotną. Sze- 

 rokie swe rozpostarcie co do przestrzeni przez się zajmowanej, nietowa- 

 rzyskie rośliny hydrofilowe zawdzięczają człowiekowi, który niszcząc w ten 

 lub ów sposób normalne formacye błotne, przyczynia się do stworzenia 

 odpowiednich dla tych roślin warunków. Między roślinami nietowarzy- 

 skiemi błotnemi i chwastami zwykłemi wielka zachodzi analogia. Są to 

 po prostu chwasty. Chociaż grupa ta pod względem fitosocyalnym, jak 

 wspomniałem tylko co, zasługuje na wyodrębnienie, — jednak, by nie 

 poświęcać jej odrębnego rozdziału, załatwię się tu z nią pokrótce. 



Do tej kategoryi zaliczyć należy: 



Alisma Plantago Bidens tripartitus 



A. ar^uatum *) B. cernuus 



Heleocharis ovata Ranunculus reptans (rzadko) 



H. acicularis Alisma parnassifolium 2 ) 



Hippuris vulgaris Cyperus fuscus 



') Alisma arąuatum Michał, koło Czarnobyla nad Prypeeią (Rog !), koło Sporowa (Gór- 

 ski!). Zapewne bardziej rozpowszechniona, lecz wogóle jest to forma, której przedtem nie od- 

 różniano. Tu należy jako odmiana nieznaczna A Plantago b. umbdlata Paczoski (Fłorograf. 

 izśledow. Kałmyddch stępiej 1892). Widziałem także okazy z Kowna i Syberyi. 



l ) Rolo Kolpenia (powiat rzeczyckb między kępami na czarnem błocie, jako forma 



błotna. 



