J. PACZOSKI. — O FORMACYACH ROŚLINNYCH. 



<J3 



Pierwszą przejściową grupę będą składały rośliny właściwie błotne, 

 które jednak w pewnych okolicznościach rosną nietylko po wybrzeżach, 

 lecz zachodzą i w wodę, przyczem większa część rośliny (łodyga wraz 

 z liśćmi) wystaje ponad powierzchnię wodną. Tu należy naprz. Phrag* 

 mites eommunis, który nietylko otacza wieńcem brzegi jezior i stawów, 

 rosnąc w wodzie, lecz często znajdujemy go po mniej lub więcej wil- 

 gotnych łąkach (kwaśnych i torfiastych), a nawet, jak to widziałem na 

 Polesiu, wyrasta na polacłi wśród owsa, jako chwast, na glebie wzglę- 

 dnie suchej '). Do tejże kategoryi należy sitowie wodne (Seirpus lacit- 

 stris), strzałka wodna (Sagittaria sagitt/folia), ziele tatarskie (Acorits cala- 

 mus), Bntomus ambellatus, babka wodna (Ałisma) i wiele innych. Należą 

 one przeważnie do roślin nietowarzyskich, chociaż rosnących często gro- 

 madnie (trzcina, ziele tatarskie). Mówiłem zresztą o nich obszerniej w koń- 

 cu poprzedniego rozdziału. 



Drugą obszerną grupę stanowią rośliny wodne, pływające na powierz- 

 chni wody, lecz zakorzenione na dnie. Tu należy największa ilość ga- 

 tunków: Ranuncidus aguatilis, R. triphyllos, R. diuaricatus, P. fluitans 

 (właściwie tylko poza obrębem Polesia koło Grodna!), Nym phaea alba, 

 Nuphar luteum, Myriophyllum spicatum, M. rerticillatum, JPolygonum amphi- 

 bium 2 ), Trapa natans, kilkanaście gatunków rodzaju Potamogeton i t. d. 

 Tu zatrzymam się cokolwiek dłużej nad Trapa i Potamogeton. Tego osta- 

 tniego mamy na Polesiu i wogóle w gub. grodzieńskiej i mińskiej na- 

 stępujących osiemnaście gatunków: 



Potamogeton natans L. Pospolity wszędzie. Odmiana var. serotinus Boiss. 

 (FI. Orient V, p. 16) = P. natans (3 prolixus Koch. (Syn. fl. germ. II, 

 p. 775) = P. nat. [3 angustifolius Lecleb. (Fl. ross. IV, str. 23) = P. seroti- 

 nus Schrąd. rośnie nad Dnieprem koło Łojowa!!. 



P. fhdtans Roth. Dniepr (Łojów!!, JołozaH), Prypeć (Turów!!), Horyń 

 (Mańkowicze +■ Otwerczyce za Stolinem — Górski! sub P. petiolatus Wolfg.), 

 Strumień (Para + Dzikowicze pow. piński — Górski! sub P. rigid.), Nie- 

 men (Grodno — Lind., Poniemuń — Górski rękopism). Na Wołyniu w Kor- 

 czyku koło Korca!! i Połonne ( TgszcckU). 



P. heterophyllus Schrcb. var. platgphyllns Rchb. (Icon. fl. germ. VII, 

 tab. XLIII, fig. 77 i 78). Nad Dnieprem (Łojów!!), Prypecią (Horodyszczc!!. 

 Turów!!, Kopacze!) i Stochodem (Górski). 



P. dccipiens Nolte. (Rchb. Ic. fl. germ. VII, tab. XXXI, fig. 63). Nad 

 Dnieprem (Łojów!!). 



') Po stokach wysokich brzegów Donu, w ziemi kozaków dońskich, widziałem nieraz 

 Ph rag mites eommunis na pozornie zupełnie suchych miejscach. Przedstawiało to widok nie- 

 zwykły. Po starannem jednak zbadaniu gleby przekonać się było można, że trzcina wyra- 

 stała tam tylko w takich miejscach, gdzie sączyła się, nieznacznie woda zaskórna. 



2 ) Jak wiadomo, Polygonum amphibium, również jak i jaskry wodno, prócz form pły- 

 wających, posiadają i lądowe. 



