.1. PAC/OSKI — () FOKMACYACII ROŚLINNYCH. 



95 



Bohem) wcale nie rośnie. Wogóle w Rossyi orzech wodny występuje tylko 

 nad rzekami lub w ich pobliżu. Trupa nutans rośnie prawie w całej 

 Europie środkowej i południowej, jednak wszędzie na stanowiskach od- 

 osobnionych, chociaż gdzie niegdzie rośnie obficie. Prócz tego w wielu 

 miejscowościach znajdowane były orzechy w stanie kopalnym (w torfach) l ). 

 Gdzie niegdzie orzechy wodne wyginęły już za czasów historycznych. 

 Świadczy to wszystko, że ten trzeciorzędowy gatunek jest w stadyum 

 wymierania. Prócz Europy, orzech wodny rośnie w północnej i zwrotni- 

 kowej Afryce, oraz w Azyi (Kaukaz, Persya, Kaszmir, Syberya ałtajska, 

 nad Amurem, w Chinach). 



Do trzeciej grupy należą rośliny rosnące na dnie i zostające prze- 

 ważnie pod wodą. Tu należą: Najas major AU. Rośnie na piaszczystem 

 dnie w odnogach Dniepru kolo Łojowa!! i Jołczy!!, w świteskiem jeziorze 

 na Wołyniu (Bog. str. 238) i w powiecie pińskim w Horyniu (Bener), 

 Najas minor AU. Na piaszczystem dnie w Dnieprze (przy ujściu Soża) 

 koło Łojowa. Zaninchellia palustris L. Rośnie właściwie poza obrębem 

 Polesia koło Grodna (Gilib) i w jeziorze Świteź (pow. nowogródzki — 

 Dgboicski), Potamogeton fasciculatas Wolfg. (patrz wyżej), Littorella lacu- 

 stris L. (Świteź — Rehm.), Isbetes lacustris L. rośnie w Świtezi, gdzie zo- 

 stał znaleziony przez p. Dybowskiego; na północ dochodzi do Laponii 

 (Led. FI. Ross. IV, str. 495), Lobelia Dortmanna L. (Świteź!). 



Littorella lacustris L., prócz Świtezi, wskazana była przez Eichwalda 

 dla jeziora koldyczewskiego, leżącego w tymże nowogródzkim powiecie. 

 Jako bardzo rzadka roślina rośnie w Królestwie, bo tylko w jednem je- 

 ziorku przy drodze z Mielników przez Wojejków i Borsuki do Janowa 

 (Kluk u Rostaf. str. 51). Także rzadko w Prusiech, częściej się jednak 

 przytrafia w innych miejscowościach Europy zachodniej (we Francyi liczne 

 stanowiska). 



Lobelia Dortmanna L. Prow. nadbałtyckie (Świteź w gub. mińskiej 

 jest stanowiskiem wysuniętem najdalej na południe i wschód), Niemcy 

 północne (w Królestwie wcale nie rośnie), półwysep Skandynawski (w La- 

 ponii nie rośnie), W. Brytania (bez połud. Anglii), Belgia, Dania, Francya 

 zachód. (Gironde — bardzo rzadko) 2 ). Prócz tego rośnie na niektórych 

 mniejszych wyspach, naprz. na Lofoten, koło arktycznych brzegów Nor- 

 wegii, gdzie sięga po za 68 stopień. 



W Świtezi rośnie także Najas flexilis Rostk. (znaleziony przez p. Dy- 

 bowskiego — porów. Lehmann — Nachtrag I, str. 52), gatunek rozrzucony 

 w pojedyńczych stanowiskach w krajach nadbałtyckich, jako bardzo rzad- 

 ka roślina. Rośnie także w Szkocyi. 



') W kopalnym stanie znajdowaDo orzechy wodne tak w pokładach przedlodowcowych, 

 jako też i w pokładach polodowcowych, a nawet najnowszych. 



x ) Pon5wn.: Xy»łai> - Consp. Europ. str. 487 i Supl, II, str. 212. 



