108 DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



Thymus angustifolius 

 Astragallus arenarius 



Polycnemum arvense (tylko koło Łojowa). 

 Elymus arenarius (tylko koło Brześcia). 

 Gypsophila fastigiata 



Verbascum phoeniceum (Brześć'; obf. w Pińszczyźnie) 

 Centunculus minimus (wilgotne pola piaszczyste koło Turowa i Żyt- 



kowicz) 



Ajuga Chamaepitys Schreb. 1 ) i t. d. 



Z roślin krzewiastych brzegów rzek bardza. charakterystyczną jest 

 Salix acutifolia Wilki., rosnąca bardzo obficie nad Prypecią (i na piaszcz. 

 miejscow. pow. pińskiego poza obrębem rzek), Dnieprem i t. d. 



Rośliny miejscowości skalistych i kamienistych. 



Do tej kategoryi należą najciekawsze rośliny Polesia. Rozrzucone 

 są one naturalnie w tych miejscowościach, gdzie występują skały, co, 

 jak nam już wiadomo ze szkicu orograficznego, ma miejsce we wscho- 

 dniej części Polesia wołyńskiego i na Polesiu kijowskiem, przeważnie nad 



') Ajuga Chamaepytis Schreb. Rośnie tylko na Wołyniu koło wsi Werba (pow. wło- 

 dzimierski). W Rossyi południowej rośnie pokrewny gatunek A. Chia Schreb., który nie- 

 słusznie bywa łączony przez niektórych autorów z poprzednim jako odmiana wielkokwiato- 

 wa (naprz Wołoszcz. FI. exs. polon.). Wprawdzie autentycznej A. Chia Schreb. dla porówna- 

 nia nie miałem, jednak między okazami wołyńskiemi, przedstawiającemi typową A. Chamae- 

 pitys, i południowo-rossyjskiemi (zbierałem ją na kilkudziesięciu stanowiskach od Bohu do 

 Jergeniów, a jeszcze większą ilość miałem do użytku w zielnikach innych) zachodzi bezwa- 

 runkowo różnica gatunkowa. Przemawia także za tem i odmienne rozmieszezenie geografi- 

 czne obu gatunków. A. Chia sięga na północ do Podola i połudn, Ukrainy (Tałne!! w pow. 

 humańskim . W Galicyi pod nazwą zbiorową A. Chamaepitys ukrywają się widocznie oba 

 gatunki. A Chamaepitys prawdziwa rośnie koło Brodów (najbliższe stanowisko do wołyń- 

 skiego), oraz w kilku innych miejscowościach przytoczonych u Knappa. Ze stanowisk, przy- 

 toczonych u tego ostatniego wyłączyć jednak bezwarunkowo należy Zaleszczyki, Dobrowla- 

 ny, Kryszczatyk i inne bardziej południowe, które bezwątpienia odnieść należy do A. Chia 

 Schreb. W Królestwie A. Chamaep. rośnie tylko w połud. zachód, części koło Pińczowa 

 i Kielc (Rostaf. Prodr. str. 55. 



Zauważę jeszcze, że dokładne różnice obu gatunków podane są u Boissiera (FI. orient. 

 IV, p. 802 i 803). Zgadzam się z Beckiem (FI. von Nieder-Oesterreich p. 1023j, że Ajuga 

 Chia Kocha (Syn. fl. germ.) należy do A. Chamaepitys (Koch opisuje ją jako roślinę roczną), 

 lecz żadną miarą nie zgodzę się na identyfikowanie rośliny połud. rossyjskiej z A. Chamaep 

 (roślina połud. rossyjska jest trwałą, czasem niemal krzewiastą i posiada owoce poprzecznie 

 marszczone, nie mówiąc już o innych cechach) 



