J. PACZOSKL— O FOHMACYACH ROŚLINNYCH. 



115 



wyliczone są, rzadkie na Polesiu. Są to pospolite, a niektóre i bardzo 

 pospolite gatunki, nietylko na Polesiu, lecz jak i sam p. T. zauważył, 

 także w całej Rossy i. Z wyjątkiem Trifolium procumbens i Coronillu varia, 

 wszystkie na północ dochodzą do Petersburga i dalej. Na południe do 

 chersońskiej gub. z wyjątkiem Campunida patula (nawet Ribes niyra 

 wskazana dla półn. części gub. *), a Dracoceph. thymifl. rośnie jako za- 

 wleczony) 2 ). Nawet w bezleśnej gub. astrachańskiej z 26 gatunków 

 wyliczonych u p. T. nie znajdujemy tylko ośmiu 3 ). Nie potrzebuję zda- 

 je się dodawać, że w Galicyi, Królestwie, na Wołyniu i t. d. rosną 

 wszystkie te rośliny, z wyjątkiem Dracoc thymifl., która i u p. T. jest 

 wątpliwą. Chociaż przytoczone dane, o rozmieszczeniu tych niby rzad- 

 kich na Polesiu roślin, nie przedstawiają, bezpośrednich dowodów ich 

 faktycznej w tym kraju pospolitości (wyliczanie wszystkich stanowisk 

 zajęłoby zbyt wiele miejsca, gdyż dla niektórych z powyżej wymie- 

 nionych gatunków znamy ich po kilkadziesiąt), — jednak łatwo zrozumieć 

 że gatunki tak rozpowszechnione na niżu wschodnio-europejskim, rosną- 

 ce wśród błot i lasów północy, oraz w stepach południa, a priori nie 

 mogą być rzadkiemi i na Polesiu. Dowodzenie to, zapewne dla wielu 

 zbyteczne (każdy obeznany z florą krajową przyzna mi słuszność), przy- 

 taczam jedynie dla tego, abym był wolny od zarzutu stronności, co 

 mogłoby mieć miejsce, gdybym niczem nie poparł mego zaprzeczenia 

 słuszności słów p. Tanfiliewa. Chodzi mi tu jednak nie o czcze zaprze- 

 czenie twierdzenia bardzo względnego i małej wagi, lecz o konsekwen- 

 cye jakie autor z niego wyprowadza, widząc w tym przypadku poparcie 

 swej ulubionej i dowolnie urojonej hipotezy, którą można streścić w na- 

 stępujący sposób: ile razy spotykamy wapno, kredę i t. d., tyle razy wi- 

 dzimy tam odrębną charakterystyczną roślinność i ). W danym przypad- 

 ku na kredzie łahiszyńskiej autor tej roślinności nie znalazł, jednak chce 

 uratować sytuacyą swej ulubionej hipotezy twierdzeniem, że chociaż tam 

 niema roślinności charakterystycznej dla kredy, jednak tam zebrane 

 są rzadkości flory poleskiej. Pan Tanfiliew widocznie nie chce uznać 

 tego pewnika, że nie dosyć mieć kredę, wapno i t. d., aby tam rosły 

 rośliny kredowe, wapienne, ale że prócz tego substratu niezbędną jest 

 obecność gdzieś w pobliżu charakterystycznych dla niego gatunków 

 roślin (t. j. roślin, które w pewnej okolicy uważamy za charakterysty- 

 czne), któreby mogły zająć nasze wapienie i kredę. P. Tanfiliew nie 



') Lindeman — FL cherson. I, p. 227. 



*) Trifol. procumbens, którego brak u Lind., został niedawno odszukany koło Miko- 

 łajowa (Fiedos!;. 



9 Są to Astrag. glycyplyllos, Fragaria collina, Pimpinella Saxit'raga, Centaurea 

 Jacea, Tussilago 1'arl'ara, Campanula patula, Calamintha Acinos, Ribes nigra. 



4 ) Że kreda, wapienie i t. d. posiadają odrębną florę, wiemy to oddawna; jednak 

 nie est to regułą, gdyż znamy bardzo liczne wyjątki. 



