130 



DZIAŁ III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



łrum nigrum (pow. kowelski i następnie dopiero kolo Białegostoku i Miń- 

 ska; jest to alpejska torfowa roślina i północna, sięgająca do Szpicber- 

 gu), Swertia perennis (roślina torfowa; zachód, część Wołynia! Białystok, 

 Wilno!, prow. nadbałtyckie, alpy gór środk. Europy, w Galicyi i pół- 

 nocnej części Królestwa jako bardzo rzadka roślina rośnie na torfach), 

 Linnea borealis L. (pow. włodzimierski na Wołyniu — najbliższe stano- 

 wisko koło Białegostoku — Eichw.), Carex Davalliana, Toffieldia calyculata, 

 Alnus incana, Pinguicula mlgaris, Salix myrtilloides, a nawet może i świerk 

 {Picea excelsa — porówn. formacyą leśną). *) 



Rośliny te (może z wyjątkiem ostatniej) ppaedstawiają także szczątki 

 flory przedlodowcowej, przyczem nie są to wcale pierwiastki południo- 

 we lecz północne, alpejskie i arktyczne. Nadzwyczaj ciekawa przed- 

 stawia się nam kwestya, dla czego te rośliny nie zajęły odpowiednich 

 dla nich obszarów środkowego Polesia (gdyby chodziło ty/ko o rośliny 

 błot ze Sphagnum, można byłoby sądzie, że temu stoi na przeszko- 

 dzie słaby rozwój tej formacyi nad Prypecią) i nie złączyły swych 

 zasięgów z północno-poleskiemi? Niestety, na to pytanie nie możemy 

 dać zadawalniającej odpowiedzi. Zapewne tu jednak miały główne znacze- 

 nie przyczyny historyczno-geologiczne i to unieruchomienie, jakie przed- 

 stawiają w wielu przypadkach szczątki starszej flory, jak również ta nie- 

 słychana powolność, z jaką rośliny należące do zwartych i ściśle zjedno- 

 czonych formacyj mogą się rozprzestrzeniać. A widzimy w naszym przy- 

 kładzie znaczną ilość roślin torfowych, a więc należących do formacyi, 

 której członkowie znajdują we wszelkich peregrynacyach w ielkie utrudnienie. 

 Być może, że środkowa część Polesia, jako najniższe zajmująca miejsce 

 względem południowego i północnego, pozostawała przez dłuższy czas 

 pod wodą, a to naturalnie stało na przeszkodzie połączeniu zasięgów, 

 które, teoretycznie rzecz biorąc, kiedyś się złączyć muszą. Należy jesz- 

 cze zauważyć, że niektóre z wyliczonych gatunków zaznaczają się jako 

 formy zachodnie, to jest obecnie dalej ku wschodowi nie rosnące. Być 

 może, że znajduje się to także w pewnym związku z kolonizacyą z zachodu, 

 gdyż, jak zobaczymy później, większość roślin poleskich stamtąd przy- 

 wędrowała. 



Jeżeli do wszystkich powyższych spisów dodamy rośliny wodne: 

 Aldrowndia vesicidosa, Sahinia nedans, Limnanthemum nymphaeoides, Tra- 

 pu natans, na zasadzie tego, co się o nich przedtem powiedziało, to bę- 

 dziemy mieli dosyć dokładne wyobrażenie o szczątkach flory przedlodow- 

 cowej na wyniosłościach wołyńskich i na północnym krańcu płyty gra- 



1 i Nawet Saxifraga Hirculus L., roślina torfowa alpejska i arktyczna rośnie w pohid. 

 części Polesia, później w środkowej następuje przerwa, poczem w północnej części staje się 

 coraz częstszą i ku północy sięga aż do krajów arktycznych. Ciekawa rzecz, że rośnie 

 także i w póła. części Podola!! Roślina ta przedstawia niewątpliwy szczątek fiory przedlo- 

 dowcowej. 



