J. PAGZ08KI. — O FORMAOYACH HoSLINNYCH. 



139 



tortowej, wodnej i t. cl. Z tego wynika wniosek, że Hora ówczesna 

 nie była zróżnicowana wówczas na dwie wybitne facye, jakie dziś wi- 

 dzimy po obu stronach granicy: leśną (ku północy) i stepową (ku po- 

 łudniowi), lecz przedstawiała typ mieszany, w którym występowały obok 

 siebie różne rośliny, przyczem każda z nieb, wraz z formacyą, do któ- 

 rej należała, zajmowała odpowiednie miejsca co do składu i własności 

 gleby wilgoci i t d. 



Dzisiejsze łąki alpejskie i cały pas górski podalpejski, w którym 

 napróżno szukalibyśmy jakichkolwiek późniejszych przybyszów *), jest do 

 pewnego stopnia kopią co do formacyj i roślinności epoki przedlodow- 

 cowej, jest to poprostu ta sama flora, w której pewne (aczkolwiek nie 

 liczne) gatunki wyginęły, lecz całość pozostała ta sama. Jeżeli do tych 

 roślin dodamy szczątki niżowe, wymagające wyższej temperatury, to 

 całość da nam dokładne pojęcie o florze w przededniu okresu lodowe- 

 go. Jak' widzieliśmy szczątki starszej flory na południowej granicy lo- 

 dowca należą często do gatunków, które obecnie uważamy za stepowe. 

 Pozostałości takie znalezione były w niektórych miejscowościach Nie- 

 miec południowych i dały powód do zbyt pohopnej hypotezy o stepach 

 przedhistorycznych niemieckich, które rzekomo zostały później wyparte 

 przez formacye leśne. To samo moglibyśmy zastosować: i do południo- 

 wej części Królestwa Polskiego, gdyby nie świadomość, że tak tu jak 

 i w Niemczech nie są to szczątki jakichś czystych i jednolitych for- 

 macyj stepowych, lecz szczątki flory przedlodowcowej, w której pier- 

 wiastki „stepowe" i leśne żyły ze sobą w zgodzie i sąsiedztwie. 



Rośliny stepowe, alpejskie, północne są to pojęcia teraźniejsze, któ- 

 re w ówczesnej epoce nie miałyby racyi bytu. Dopiero po ustąpieniu 

 lodów rośliny hydrofilowe i bardziej wytrzymałe na zimno, zajęły teren 

 polodowcowy, kserofilowe rozpostarły się na południe (o ile ich zresztą tam 

 przedtem nie było), a alpejskie jako pozostałość niezmodyfikowana zo- 

 stały na miejscu, to jest po najwyższych szczytach, o ile tam lokalne 

 lodowce nie położy ty temu tamy. Na samej zaś granicy rozpostarcia 

 lodów widzimy mieszaninę różnych szczątków, przedstawiających jednak 

 znaczne wogóle podobieństwo do flory górskiej, lecz w porównaniu z tą 

 ostatnią odznaczających się przewagą form południowych. Wyróżnico- 

 wanie i zlokalizowanie się tych trzech typów roślinności należy odnieść 

 dopiero do początku epoki polodowcowej. 



Wracając jeszcze do tych szczątków starszej flory nu południowej 

 granicy lodowca należy zauważyć, że stanowiska ich i placówki wy- 

 dzielają się bardzo wybitnie na mapie hypsometrycznej i geologicznej. 



') Wogóle brak tam roślin rocznych. Te ostatnie w życiu flory odegrywają najpod- 

 rzędniejsza rolę. Są to „cyganie" roślinni. Długo w jedneni miejscu się nie zatrzymują, bo 

 wypierają je wnet rośliny trwale 



