J. PACZOSKI.— O POHMACYACE ROŚLINNYCH. 



I II 



nych, więc i obecność Aposeris i Orohus należy wyjaśnić, nie uciekając 

 się clo hypotezy przetrwania ich na miejsca od okresu przedlodowego. 



Wyspę mozyrską, owrucką, radotnyską i kilka innych p. Tanfiliew, 

 który początkowo cały polud. wschodni kąt Polesia zaliczył do stepów 

 czernihowskich (co już nam z drugiego rozdziału pracy niniejszej wia- 

 domo), uważa obecnie ') za wyspy stepów przedhistorycznych, opierając 

 się w swem przypuszczeniu na składzie gleby. Ponieważ w stepach 

 Rossyi polud. i środkowej nu loessie widzimy rośliny stepowe, więc p. T- 

 doszedł do niczem zresztą prócz tej analogii nie popartego wniosku, 

 że gdzie występują pokłady loessu tam przynajmniej kiedyś musiały 

 być stepy. Prócz wysp poleskich p. T. zalicza do stepów przedhistory- 

 cznych całą południową część Królestwa (z przerwami), niemal całą Gali- 

 cyą aż po Karpaty i długi pas ciągnący się przez połud. Śląsk i Niem- 

 cy połud., jednem słowem wszystkie tc miejscowości, w których na 

 mapach geologicznych wykazany jest loess. O ile dla pasu niemieckie- 

 go hypoteza Nehringa o stepach przedhistorycznych posiada choć po- 

 zorną słuszność, gdyż badacz ten znajdował tam w pokładach do loessu 

 podobnych kopalne szczątki zwierząt, obecnie jako wyłączną właściwość 

 fauny stepowej uważanych, a inni uczeni wykrywali i obecnie rozsiane 

 tam gdzie niegdzie rośliny stepowe, przedstawiające rzekomo szczątki 

 tych stepów przedhistorycznych, o tyle dla wysp poleskich owo przy- 

 puszczenie p. Tanfiliewa jest zupełnie dowolne, bo ani nie znaleziono 

 tam żadnych szczątków kopalnych zwierząt stepowych, ani obecnie nic 

 tam nie rośnie takiego, coby zbliżało je ze stepami. Rośliny, które 

 wogóle można uważać za pozostałości starszej flory, są to karpackie, albo 

 górskie (Aposeris foetida, Sedum refiexum, Prinuda acaulis, Orobus tub ero - 

 sus, Colchicum autumnale,, paprocie i t. d.), lecz nigdy stepowe (prócz 

 łączących się bezpośrednio z zasięgami i rosnących wszędzie). Pier- 

 wiastki flory podolskiej, a więc i stepowej, widzimy dopiero na granicy 

 Polesia, gdzie lodów już wcale nie było, lecz niema ich wcale koło 

 Mozyrza. Zresztą dziwnemby się wydało każdemu, skąd na takiej 

 ,, wyspie" mozyrskiej mogłaby się zjawić flora stepowa, gdy tej ostatniej 

 niema nigdzie w pobliżu, a sama „wyspa" jest geologicznie młodą, cho- 

 ciaż jednak starszą od otaczającej ją równiny aluwialnej. Że i okolice 

 Mozyrza musiały przejść stadyum bezleśne temu nie przeczę, gdyż sam 

 uznałem, gdy jeszcze p. T. nie był na Polesiu, że każda flora musi 



') Doistnriczeskia stiepi Jewropiejskoj liossii (Ziemlewiedienie, 1896, nr. -2) i Fiziko- 

 geograficzcskia obłasti jewroprjskoj Bossii (Petersburg 1897 Obie broszurki otrzymałem po 

 napisaniu znacznej części rzeczy niniejszej. W porównaniu z rozprawa tegoż autora o Polesiu 

 przedstawiają one krok naprzód, gdyż teraz p. T. nie zalicza już całego polud. -wschód, kąta 

 Polesia do stepów, lecz wydziela kilka wysp. 



