J. 1'ACZONKI.— O FOK.MACVACII UOŚLINNYCH. 



I 17 



późniejszego rozpostarcia lodowców, aż po Karpaty, Alpy i t. d., a po- 

 łudniowe rośliny schroniły się jeszcze dalej ku południowi. Po ustą- 

 pieniu lodów arktyczna flora (a z nią, i fauna) zaczęły odwrotną wędrów- 

 kę ku północy. Jednak po szczytach alpejskich gór Europy środkowej 

 pozostały i po dziś rośliny arktyczne, które na całej przestrzeni pomiędzy 

 szczytami temi i strefą biegunową, obecnie nie rosną, gdyż zostały już to 

 przez ocieplenie klimatu, już to przez nasuwające się z południa inne 

 rośliny zniszczone. Dodajmy także, że w epoce rozpostarcia lodowca 

 wszystkie rośliny na całej przestrzeni uległy doszczętnemu zniszczeniu. 



Popróbujmy teraz zestawić ten utarty pogląd na przebieg epoki lo- 

 dowej z faktami rozmieszczenia geograficznego i życia formacyj roślin- 

 nych. 



Dla wyjaśnienia obecności tych samych roślin na szczytach alpej- 

 skich i w krajach podbiegunowych powyższa hypoteza wędrówek roślin jest 

 zbyteczna. Jeżeli w powyższy sposób wyjaśnimy obecność takich roślin 

 na grzbietach górskich, do których docierały lody, to nie może ono mieć 

 żadnego zastosowania do szczytów alpejskich, do których lodowiec nie tylko nie 

 docierał, ale nawet i nie zbliżył sic na taka odległość, aby można było przy- 

 puścić przenoszenie przez nieyo roślin arktycznych. Wspomnę tylko o gó- 

 rach krymskich i kaukaskich, do których lodowiec nie doszedł mniej wię- 

 cej na 1000 kilometrów. A przecież po alpejskich szczytach Kaukazu wi- 

 dzimy sporą ilość roślin arktycznych: Myosotis alpestris Schmidt, Salix 

 arbuscula, Dryas octopetala, Woodsia Ikcnsis, Liyularia Sibirica Cass., Tha- 

 lictrum. alpinum L. ') i t. d. Czy wyjaśnienie powyższe ma jakąkolwiek 

 wartość dla zrozumienia, dlaczego w Karpatach i na Uralu występują 

 alpejskie-.- Poa alpina L., Aster alpinus L., Saussurea alpina, Ocęytropis 

 campestris, Azalca procumbens, Juniperus nana Willd., Cystopteris Sudetica 

 i t. d. i górskie: Pinus Cembra L., Larix Sibirica Led., Corydalis cap- 

 noides i t. d., których na całej ogromnej równinie pomiędzy temi łań- 

 cuchami gór napróżnobyśmy szukali? A przecie lodowiec skandynawski, 

 jak wiadomo, na wschód nie sięgał po Ural. A wspólne rośliny wyso- 

 kich gór Europy i Ałtaju, Himalajów, czy także zawdzięczają swe obe- 

 cne stanowiska działalności lodowca? Zresztą nie trzeba tak daleko szu- 

 kać przykładów, bo i arktyczno - alpejskich roślin Karpat siedmiogrodz- 

 kich i pokucko - marmaroskich nie wyjaśnimy na podstawie działalności 

 lodowców, dla tej przyczyny, że te ostatnie tam nie dotarły. Widzimy 

 więc, że za pomocą wędrówek roślin arktycznych przed lodowcem 

 i przez rzekome przenoszenie roślin i nasion przez lody moglibyśmy 

 wyjaśnić tylko pochodzenie niewielkiej ilości roślin alpejskich. Po za 



') Łąki alpejskie na Kaukazie (Boiss. KI. orient. J, p. 6), kraje arktyczne i północne 

 Knropy, Azyi i Ameryki (także w Grenlandyi). Prócz tego rośnie w Alpach, Pirenejach, na 

 Ałtaju i w Himalajach, wszędzie w pasie alpejskim. 



