156 DZIAI. III. — BOTANIKA I ZOOLOGIA. 



peratury, niektóre gatunki, nie mogące się przystosować do zimniejsze- 

 go klimatu, potrochu zaczęły wymierać'. 



2) Pokrycie lodowca północnego nie było jednolitem (przynajmniej 

 nie ciągle), lecz tu i owdzie w miejscach wyższych pozostały wyspy 

 przez lody nie naruszone (przynajmniej podczas letnich miesięcy). 



3) W takich miejscowościach, jak również zapewne i na potężnych 

 morenach zwierzchnich, przetrwały tu i owdzie pojedyncze grupy roślin 

 flory przedlodowcowej (naturalnie te gatunki^ które wytrzymały obniżo- 

 ną temperaturę). Takież gatunki pozostały i na szczytach gór Europy 

 środkowej. Prócz tego przetrwały tam i inne gatunki, których w pasie 

 arktycznym przed lodowcem nie było i naturalnie niema i teraz. 



4) Szczątki takie przechowały się przeważnie na południowym 

 krańcu rozpostarcia lodowców i w pobliżu tej granicy (w Królestwie 

 i Galicyi). Prócz tego szczątki takie widzimy w krajach nadmorskich: 

 w Anglii, Skandynawii, w Laponii, w prow. nadbałtyckich, co się da wy- 

 jaśnić morskim klimatem i obecnością silnie ogrzewanych skał. 



5) Na prawdziwem Polesiu żadnych szczątków flory starszej niema 

 (może z wyjątkiem wyspy mozyrskiej). Występują one na wołyńskich 

 wyniosłościach, oraz na wyspach geologicznie od Polesia różnych, lecz 

 rozrzuconych w polud. - wschodniej części wśród typowo poleskich for- 

 macyj. 



6) Najuboższemi pod względem flory są wschodnie części obszaru po- 

 lodowcowego (o takiem ubóstwie wspominałem: okolice Orszy, półn. część 

 gub. czernichowskiej). Znajduje się to w zwiąku z surowszym klimatem 

 kontynentalnym, który nie pozwolił na przechowanie flory przedlodow- 

 cowej. 



7) Pojęcia dzisiejsze roślin stepowych, górskich, alpejskich, arktycz- 

 nych... nie miały takiego znaczenia w epoce przedlodowej. 



8) Z jednolitego typu flory przedlodowcowej nastąpiło w okresie po- 

 lodoweowym zróżnicowanie się i zlokalizowanie roślin stepowych, alpej- 

 sko-górskich i arktycznych, oraz hydrofilowych. Pierwsze i ostatnie roz- 

 postarły się na ogromnych przestrzeniach (obszar stepowy i leśny), a al- 

 pejsko-arktyczne jako szczątki starszej flory zachowały się tylko po szczy- 

 tach górskich i w strefie arktycznej. 



