194 



DZIAŁ' 1. MKTEOROLOGIA I HYDROGRAFIA. 



Z rzek europejskich j^odobno Garunna najwięcej cecliaiui swemi zbliża się 

 od AVisły. I tamta przerzyna także okolice piaszczyste, zmienia ustawicznie i)0- 

 ouizi zwierciadła i dość często wzbiera. 



Możnaby Wisłę pod pewnym względem porównać do Nilu, w czasie l)owiem 

 kilka razy na rok trafiajjicych się silniejszych powodzi, woda wiślana staje się 

 bardzo mętną, unosi ogromną ilość materyału w postaci żwiru, jiiasku, mułu, 

 źdźbeł trawy i okruchów drzewa. 



Żwir i piasek ])Ozostają przeważnie w korycie rzeki, nmłek zaś i części lżej- 

 sze rozprzestrzeniają się wraz z wodą na zalane przybrzeżne okolice i tam ])Owoli 

 osiadają, stanowiąc wyborny naAvóz naturalny. Po każdej powodzi pozostaje na 

 nawodnionych miejscach warstewka niułku około pół calowej grubości; sprzyja to 

 szybkiemu rozwojowi roślinności. 



Łąki nadwiślańskie cieszą się ustaloną sławą, w skutek właśnie takiego uży- 

 źniania. Pod Warszawą spotkać można łąki, które się samorodnie zasiewają 

 białą koniczyną. 



Martwa odnoga Wisły, czyli tale zwana „łacha" około zakładu wodociągo- 

 wego zapełnia się z roku na rok coraz więcej mulkiem. Osad, pozostający pod 

 wodą, jest jeszcze gąbczasty, ciastowaty, na powietrzu zbija się w twardą sko- 

 rupę i tworzy tak zwaną „martwicę". Jak znaczne bywają pokłady mułku, może 

 posłużyć za dowód lakt, że w wielu miejscach łachy robotnik może z łatwością, 

 ręką, zapuścić drąg żelazny na 12 stóp w głąb. 



Podhig pomiarów iużyniei-a J. Słowikowskiego, wykonanych tuż i)i'Z}' moście Aleksan- 

 dryjskim w dniu 7 sierpnia 1^84 roku. 



Przy stanie wody 2 stopy nad zerem powierzclmia przekroju poprzecznego rzeki Wi- 

 sły wynosi 10820 stóp kwadr. 



Na mocy powj-ższych danych ilość przepływaj ;[;Cej wody 



na sekundę 10,820X1,8= 19,476 stóp sześć, 



na minutę 1,168,560 ,, 



na godzinę 70,113,600 ,, 



na dobę 1,682,726,400 „ 



Podług zasięgniętycli w dniu 21 października 1889 r. wiadomości od inżyniera ko- 

 munikacyi Kwiecińskiego. 



Średni stan wody 0,33 sażenów=2,33 stopy. 



Spadek na wiorstę 0,15 saż. = l,26 stopy przy średnim stanie. 



Iłość wody przeplywajii-cej jjrzez i)rofil rzelii, jn-zy jjowyższym średnim stanie, ma sta- 

 nowić na sekundę: 



45 do 50 sażenów sześć. 



a więc 



40 — 50 saż. sześć, czyli 15,435 — 17,150 stóp sześć, na sekundę. 

 2,700—3,000 „ „ „ 856,100—1,029,000 „ „ na minutę. 



Inżynier l<omunil;acyi, St. Ćwikieł, oznaczył młynkiem Wołtmana w dniu 31 miija 

 1892 roku prędlcość wody na smolcu: 



na powierzclnii 3,95 stóp ua seliundę- 

 iia dnie (smoku) 2,98 ,, ,. 

 Stan wody przy smoku 7,7 stop ponad zerem mostu Aleks.mdrj^jskiego. 



