32 



DZIAŁ 111. BOTANIKA. 



czała w ogrodach i sadach np. w Owniczu na Wołyniu (M 25 l) i w Pawłówce 

 w powiecie zińkowskim, za Dnieprem (Schmal.). 



437. Ślaz dłoniasty. Malva Alcea L. Granica północna zasiągu, wymi- 

 nąwszy Wielką Bi^ytanią, pi-zechodzi do jłołudniowej Skandynawii (Nyman), do 

 Kurlandyi (M 26 d), Inflant (Klingę) na Białoruś i do Mosl<;wy. Granica zacho- 

 dnia blisko Atlantyku; granica południowa trzyma się zrazu morza Śródziemnego, 

 potem przeciąwszy j^ółwysep bałkański, skręca na Bukowinę, skąd przechodzi 

 w khn między Dniestrem i Zbruczem do' Niwry (Lenz). Stamtąd nad Boh do 

 Latyczewa i Winnicy (Rogowicz), do Żytomierza (Schmal), Korosteszowa (Sowiński), 

 Kijowa (Bog.), do guberni czeniihowskiej, kałuskiej, tulskiej i do Moskwy, gdzie 

 wschodni kres zasiągu. Był wprawdzie raz dalej wzmiankowany, bo na Uralu 

 w Ekaterynenburgu, ale Ledebour nie ufa temu stanowisku. Na" części zasiągu 

 mapą objętej niezbyt gęsto rozrzucony, najczęstszy na Litwie. Rzadki w poł)liżu 

 lini granicznych i pod górami, których nie lubi. 



Fiek na Szląsku, a Raciborski w okolicach Krakowa odróżniają: 

 var. excisa Rchb. (sp.). 



438. Ślaz wonny. MaWa moschata L. De Candolle w Geografii bota- 

 nicznej rozumowanej wjkreślił rozmieszczenie tego ślazu w Europie. Narysował 

 dwa osobne zasiągi, moźnaby je nazwać: zachodnio i północno-europejskim. Pierw- 

 szego granica wschodnia ze Szkocyi przechodzi do Holandyi, potem przez Niemcy 

 do Saksonii, Bawaryi, Tyrolu, Istryi i Hercegowiny. Poza tą linią na zachód 

 wszędzie rośnie ślaz woimy. Drugi zasiąg nierównie mniejszy nakreślił de Can- 

 dolle w południowej Szwecyi z włączeniem wysp Oelandyi i Gotlandyi oraz Kłaj- 

 pedy (Memel) i Grodna. Zostawiam dwa zasiągi dekandolowskie, ale obadwa 

 cokolwiek rozszerzam. AV Szwecyi ślaz wonny należy do flory, bo hodowany 

 zdziczał. Toż samo stało się na Szląsku, więc granicę wschodnią zachodniego 

 zasiągu, wskazaną powyżej, posuwam z Saksonii na przestrzeń naszą mapą objętą, 

 otaczając linią szląskie stanowiska podgórskie, wyliczone u Fieka (M 26 e). 

 Jundziłł napisał, że ślaz wonny rośnie „w zaroślach i lasach suchych," więc na 

 Litwie nietylko na stanowisku Giliberta w Grodnie, uwzględnionem przez de Can- 

 dollea. Nad Niemnem, prócz Grodna była wzmiankowana Tylża przez Klingraffa, 

 a Klingę mówi, że w prowincyach nadbałtyckich Malva moschata L. trafia się 

 zdziczała. Opierając się na tych wskazówkach, linią e otoczyłem nabrzeże Nie- 

 nma, a z Grodna pociągnąłem ją do Infi^ant. 



W Pińszczyznie, w Weleśnicy przy ujściu Jasiołdy do Prypeci, w każdym 

 ogródku wiejskim jest ślaz tconny hodowany (Marya Twardowska). 



439. Ślaz leśny. Malva siWestris. Granica północna zasiągu przeciąwszy 

 Skandynawią, przechodzi do Liflant, Pskowa, guberni moskiewskiej, na Ural i aż 

 do wschodniej Syberyi. Granica zachodnia nad Atlantykiem; południowa wkracza 

 do Afryki i przez Syryą dostaje się wgłąb lądu azyatyckiego. Mimo to, że 

 cała przestrzeń naszą mapą objęta, powinnaby należeć do zasiągu, poprowadziłem 

 jednak na mapie 26 linią /, gdyż nie wiem, czy ktokolwiek znajdował ślaz leśny 

 na wybrzeżach czarnomorskich między Besarabią i Krymem. Linią / z Bcsa- 

 rabii prowadzę do Bracławia, gdzie gatunek wykazany (Rogowicz), wymijam Hu- 

 mań gdzie nie rośnie i doprowadzam do Dniepru na południe od Ekaterynosławia, 



