K. ŁAPCzrr^fSKI. /. l*OWIATU TUOCKIEOO DO SZCZAWNICY. 



szczegółowy opis tej pięknej miejscowości, a w artykule: Roślinność kilku miej- 

 scowości krajowych (Pani. Fiz. Tom VIII. III. iiodalcni spis wysokoilworskich 

 roślin kwiatowych. Orl czasu tego spisu ledwie kilka znalazłem w Wysukim Dworze 

 niezamieszczonych tam roślin kwiatowych: 



Mysiuroh, My o sur us mi ni mus \u Na kępie, między jeziorami Nawą 

 i Nigiestem. 



Wieżyczka i/ladhi. Turritis glabra I.. 



GfisiótcKa gzur.tfkmrlosisffi, Arabis hirsuta Sco]). ' 



Fiołek piaskoin/, V i o 1 a aren a r i a DC. Na wzgórkach . 



]Vi/k'i kosniKł". Vicia \ illosa Roth. Bardzo mało w zbożu. 



Knzlck lck((r>iki, Yalcriana ofticinalis Ty. Obficie nnd wodami. Przez 

 pomyłkę w spisie Tomu YIIl opuszczony. 



l'rz>/ti(lii/ ii:iosi'H)}a, Galium rcrnum Tj. W lesie, kilka okazów. Jest to, 



ile wiem, najdalsze u nas północne stanowisko. ])otr'id było Grodno (Gilibort). 



W spisie roślin wysokodworskicli (Paui. I''iz. \MII) jest odnotowany pocz.ątek kwi- 

 tnienia wr. 1887 kilkudziesięciu roślin. W i'. 18!tl widocznem było opóźnienie i'ozkwitu, 

 chociaż nierównomierne u wszystkich gatunków, l tak np. firlrfka poszurptimi (L y c h n i s 

 t los cuculi L.) w r. 1887 zakwitła 1 czerwca; w r. zaś 189] nie widziałem żadnej kwi- 

 tnącej dnia <) czerwca w czasie pierwszej przechadzki. Dopiero 8 czerwca dwie zakwiły, 

 chociaż ich było mnóstwo. PiM/tnrir.c pljinilsti/ (Achyropliorus maculatus Scop.) 

 w 1887 zakwitł <> czerwca, tymczasem w r. 189], nawiedzając piękne lasy wyso- 

 kodworskie codziennie od G do 11 czerwca ciągle widywałem na wysokich łody- 

 gach piegawca zupełnie zamknięte czarniawe pączki kwiatowe, niewiększe od 

 ziarnek grochu. A że kwiat jest okazały, więc za])cwne paru jeszcze tygodni do 

 rozkwitu brakowało. Bimcałek (Centaurea Cyanus Ti.) najmniej się z początkiem 

 kwitnienia opóźnił, bo^ tylko o dzień jeden. 



Nie umiem sobie wytłumaczyć, dlaczego po zimie bardzo śnieżnej i po mokrej 

 wiośnie, daleko było suszej w czerwcu 1891 r. w okolicy "Wysokiego Dworu, niż 

 lat poprzednich. Ogólne obsychanie kraju nietak gwałtownie się posuwa, żeby 

 się dostrzedz dawało w lat parę. Część bagnista kępy, położonej między jezio- 

 rami Nawą i Nigiestem (P. F. IV 200) była w r. 189] wszędzie dostępna i prze- 

 konałem się, że bardzo dużo na niej rośnie rzadkiej w Europie środkowej icei- 

 aianki alpejskiej (Eriophorum alpinum L.) zamieszkującej strefy arktyczue. 

 W spisie z roku 1887 zanotowałem przy niej „niewiele." W tymże spisie przy 

 dohróirce piramidalnej (Ajuga pyrami dal is L.) jest wzmianka: „kilka razy 

 napotkałem w suchych borach sosnowych." W r. 1891 na kilku leśnych prze- 

 chadzkach spotkałem ją z 10 razy. Albo to był traf. albo nie w każdym roku 

 równa ich liczba zakwita, co się zdarza u niektórych roślin. Żo na ugorach 



1 nieużytkach bez porównania częściej, niż lat dawniejszych, bił w oczy jaskrawo 

 kwitnący '<farzec iciosenni/ (Senecio vernalis WK. ), to już napewno nie traf, 

 ale nagłe rozrodzenie się tej rośliny w ciągu lat ostatnich w Wysokim Dworze. 

 Niedługo tyle jej tam będzie, co na stokach cytadeli warszawskiej. 



Wiedząc, że chrzan (Cochlearia Armoracia L.) lubi miejsca wilgotne, 

 bo np. w okolicach Warszawy stolicą chrzanu są Siekierki, często zalewane przez 

 Wisłę, nie zdziwiłem się, spotkawszy w głębokim wąwozie, nad brzegiem rzeki 



Pam. Fizyogr. Tom XII. Dział Ul. — 10 



