K. ŁAPCZYŃ8KI. Z rOAVIATU TROCKIEGO DO SZCZAWNICY. 



fl7 



Dedykowane królowi Stanisławowi Augustowi, wyszedł tylko jeden jioszyt. AV nieui 

 opisanie żubra z ryciną, badania o wlośniku i t. d., wzorowemi nazwać się luogą. 

 Nadto wydał z druku: Exer(;itium botanicuni in Schola Universitatis Yilnensis łia- 

 bendum Enunieratio luethodica plaiitaruin. '\\'i]n() 1782 in H-o". Póty .Sobie- 

 szczański. 



Człowiek, tak pożyteczny i oboAviązkoni swoim oddany, miał przecież ciągłe 

 nieprzyjemności i zatargi w Akademii, co go do i)obytu w AVilnie zniechęciło, 

 i umyślił wrócić do Lyonu. 



Smutne zajście domowe przyśpieszyło powrót. Jakiś francuz, Bertuc, żywiący 

 nieszlachetne zamiary względem żony Gilibei'ta, aby się pozbyć męża, wsypał mu 

 trucizny do kawy. Ciiliberta ocaliła przytonmość umysłu Onufrego Orłowskiego, 

 jego ukochanego ucznia. Król, dowiedziawszy się o zdarzeniu, kazał wybić medal 

 na pamicitkę ucznia i profesora. Medal ma z jednej strony oblicze Stanisława 

 Augusta, z drugiej napis: Ob civem servatum Onufrio Orłowski, studii botanici 

 in Academia Yilnensi repetitori diligentissinio, quod nefandas detexit et impedivit 

 insidias, in itam genti regiąue utilem et coram Magistri sui Joan. Gilibert Hist. 

 natur, profes. MDCCTiXXXI]. 



Ale medal nie powstrzymał wyjazdu. Gilibert opuścił Wilno w lutym 

 1783 roku. 



Biografia francuska iiic nie wsi^omina o doniowem zajściu, powrót do Tjyonii 

 przypisując jedynie rozstrojonemu zdrowiu i przykrym stosunkom. 



"W rodzinnem mieście był Gilibert bardzo życzliwie przyjęty, niebawem 

 otrzymał miejsce lekarza w szpitdu miejskim. We Francyi już zanosiło się na 

 rewolucyą. Rok 1784, to właśnie rok wielkiej_ nędzy wśród ludu, spowodowanej 

 straszną zimą, co się już w październiku roku 1783 rozpoczęła. 



Lata następne, to czasy coraz bystrzejszego wzrostu olbrzymich długów 

 rządowych, a współcześnie czasy coraz silniej wzmagającycli sie w narodzie pragnieii 

 ograniczenia władzy nionarchicznej. Ruch posuwał się szybko, a od otwarcia 

 zgromadzenia stanów generalnych w Wersalu, na ' początku maja 1789 roku — 

 gwałtownie. Rozpoczęta w roku 1792 wojna ze sprzymierzonymi dolała oliwy do 

 ognia, gdyż nienawiść paryskiego gminu do króla wzrosła stokrotnie, kiedy podej- 

 rzywać zaczął, że Ludwik XVI sprzyja nieprzyjaciołom kraju. 



Gilibert widocznie przyłączył sie do party i rcpubhkańskiej. skoro na początku 

 roku 1793 został merem liyonu. Ale była to epoka gorączkowa, w której szybkie 

 następowały 'zmiany. Po upadku żyrondystów, gdy montaniarzy zawładnęli rządem, 

 Gilibert dostał się do więzienia i niewiele brakowało, żeby się zapoznał z gilotyną. 

 Uwolniono go jednak. Cicho siedział, czekając, póki burza teroryzmu nie minie 

 i najprawdopodobniej pisząc jakie nowe dzieło. Sądzonem mu jednak było w ciągu 

 życia w coraz inne dostawać się opały. 



Miasta południowej Francyi, sprzyjające żyrondystom i seperatyzmowi po- 

 wstają zbrojnie. Rząd paryski montaniarów, zaciętych centralistów, oparłszy się 

 na ludzie wiejskim, tłumi zajadle rozruchy. Przedewszystkiem usiłuje zdobyć Lyon, 

 gdyż położenie blizkie granicy Francyi tego ludnego miasta zachęca sprzymierzeń- 

 ców i eraigracyą rojalistowską, aby się do niego dostać z ofiarowaniem pomocy. Ale 

 szturmy do Lyonu wojsk rządowych, wzmocnionych ludową ruchawką z kilku depar- 



