88 



DZIAŁ m. BOTANIKA. 



tamentów zgromadzony, lyouczycy odpierają z zaciekłością, wiedząc, co ich czeka 

 w razie zdobycia miasta. Gilibert także czynny udział przyjmuje w obronie, bo 

 został członkiem rady departamentalnej, a nawet podobno jej prezy dującym. 



Po długiem oblężeniu, gdy Lyon został zdobyty, byłby się Gilibert tym razem 

 od śmierci nie wywinął, gdyby nic botanika. Jako bardzo czynny przyrodnik znał 

 wyśmienicie duże lasy w okolicach Lyonu i w nich wszystkie skrytki i zaułki, więc 

 przebrany dla niepoznaki w łachmany, wygłodzony i wychudły, odbywał przez 

 kilkanaście miesięcy przymusowe ekskursye. 



Dopiero po straceniu Eobespiera i rozwiązaniu konwencyi powrócił do Lyonu 

 przy końcu 1794 roku. Po powrocie prawdopodobnie trudno mu było poznać 

 rodzinne miasto, bo w czasie jego tułaczki Lyon doznał strasznej zemsty terory- 

 stów. Thiers w Historyi rewolucyi francuskiej (Bruksella 1834. Tom III p. 213), 

 przytacza cały drakoński wyrok na l^yon, wydany przez Komitet ocalenia pu- 

 blicznego, potwierdzony przez konwencyą, z 6-ciu paragrafów złożony. § 3-ci brzmi: 

 „Miasto Lyon Ijędzie zburzone", a § 6-ty: „Na gruzach Lyonu będzie wzniesiony 

 pomnik z napisem: Lyon prowadził wojnę z wolnością, niema Lyonu!" 



Na szczęście miasta, dekretu z 1H dnia 1 miesiąca, II roku Rzeczypospolitej 

 nie spełniono w całej rosciągłości, nawet stara nazwa pozostała, zamiast Commune- 

 Affranchie, jak chciał mieć dekret. 



Dla Giliberta od roku 1794 rozpoczęło się spokojne życie, tylko naukom od- 

 dane. Widocznie prędko zabrał się do pracy po powrocie, skoro już w roku 1798 

 wydał nowe 2 tomowe dzieło l)otaniczne: „Histoire des plantes d'Europe", nie- 

 licząc, że w roku ] 796 przygotował dodruku piątą edycyą dzieła 5-cio tomowego: 

 .,Demonstrations elementaires de botanique. ( Edjcya pierwsza 3 tomowa wyszła 

 w Lyonie 1787 roku). Umarł Gihbert w roku 1814 po czteroletnich prawie nie- 

 ustannych silnych cierpieniach pedogrycznych, które nie zdołały jednak gorzkim 

 uczynić jego charakteru, ani wyczerpać cierpliwości. Żył lat 73. 



Oprócz dzieł poprzednio wyliczonych, wydał po powrocie z Litwy: 



C. Linnaei systema plantarum Europae Lugd. 1785. 4 tomy. 



Adyersaria medico practica prima etc: Lugd. 1791. Tłumaczone na język nie- 

 miecki przez Hebenstreta. Lipsk 1792. 



Exercitia phytologica quibus omnes plantae Europaeae quas vivas inventas 

 Yariis herbationibus, in Lithuania, Gallia, Alpibus'analysi no\'i proponuntur, ex typo 

 naturae describuntur novisque observationibus, tempore florendi, usibus medicis et 

 aeconomicis, j^ropria autori experientia natis. Lugd. 2 vol in 8-o 1792. Więc 

 wydana już w bardzo gorących czasach. 



W wieku XIX wydał: „Le medecin naturaliste Lyon 1800". Tłumaczenie 

 niemieckie w Norymberdze 1807. 



Drugie wydanie Histoire des plantes d'Europe wyszło w Lyonie 1806 w 3-ch 

 tomach, do którego jest Avcielona Elora litewska, w Grodnie i AVilnie wydana. 



Ostatnią książkę drukował Gilibert w roku 1809 w Lyonie: Calendrier de 

 Flora pour Tan 1778 autour de Grodno et 1808 autour de Lyon. 



Zapoznawszy się z życiem uczonego francuza, którego ani nieszczęścia do- 

 mowe, ani groźne wypadki polityczne nie potrafiły zwrócić z raz obranego nauko- 



