102 



DZIAŁ III. BOTANIKA. 



i kilku i^rzyroduików krakowskich. Zielnik Akademii od 8-iuiu lat, gdy go raz 

 ostatni widziałem, powiększył się znacznie. Najwięcej mnie tym razem zajmowały 

 dwie szafy oddzielne, których zawartość oglądałem po raz pierwszy. Jedna z nich 

 mieści w ciemno-zielonych tekach cały zielnik Jundziłła, z kartkami, pisanemi jego 

 ręką, co prawda niewyraźnie. Druga szafa przechowuje zielnik Andrzejewskiego, 

 z kartkami własnoręcznemi, pisanemi bardzo wyraźnie. 



Ten zielnik — to skarb, obchodzący nietylko nas, ale cały świat bota- 

 niczny. Toć tam między innemi roślinami są zgromadzone suche pierwowzory 

 tych kilkudziesięciu najpóźniejszych nowych gatunków Ąndrzejowskiego, o któ- 

 rych dzisiejsi botanicy nie wiedzą sami, co sądzić. Nie mają bowiem ani za- 

 suszonych okazów, ani opisów, ani rysunków, ale często tylko same nazwy, podane 

 po większej części przez profesora Rogowicza z notaty Ąndrzejowskiego, odesłanej 

 po jego śmierci przez hr. Branickiego do Kijowa. Profesor Trautvetter przy tych 

 gatunkach w Incrementach zapisuje zwykle „nihil nisi nomen", a tu tymczasem 

 w owej odosobnionej szafce Muzeum leżą zasuszone prawdopodobnie wszystkie od 

 pierwszego do ostatniego te tajemnicze gatunki. Jeden z nich wpadł mi pod oczy 

 piękny Dianthus Comitissae Annae Andrz. hojnie uposażony w zielniku 

 w starannie zasuszone okazy. Pisząc ..Zasiągi roślin dennokwiatowych", umieszczono 

 w Tomach IX, X i XI Pam. Fiz. nie wiedziałem o skarbie krakowskim i przy 

 Dianthus Comitissae Annae i 2)rzy wielu innych najpóźniejszych gatunkach 

 Andrzejewskiego nie umieściłem numerów porządkowych, ale znaki zapytania. 



Słyszałem, źe zielnik Ąndrzejowskiego niezbyt dawno odesłany został z Wie- 

 dnia do Krakowa. Niedługo ma podobno być przysłany rękopism, obejmujący nie- 

 które opisy. Nie wątpię, źe wtenczas znajdą się w Krakowie i siły i chęci do 

 ostatecznego uporządkowania cennej spuścizny po Andrzej owskim. ,.kSpecies An- 

 drzejowskianae'", wydane ozdobnie z pięknemi i wyczerpuj ącemi rysunkami, byłyby 

 chwałą Akademii Umiejętności. 



Z wielką ciekawością oglądałem w ogrodzie botanicznym krakowskim hodo- 

 wane rośliny tatrzańskie. Wszystkie razem są zgromadzone, wywołując na patrzą- 

 cym wrażenie, jakoby się znalazł niespodzianie na Kominach kościeliskich, na Krze- 

 sanicy, Giewoncie, na Liliowej, albo w innym rozkosznym tatrzańskim zakątku. 

 Bośliny przywozi z Tatr pan Maryan Raciborski, młody, ale już w wielu kierunkach 

 czynny i zasłużony botanik. 



Po dłuższym peryodzie hodowli, może przyrodnicy krakowscy przyjdą do 

 ogólniejszych wniosków o przyswajaniu roślin alpejskich, ale obecnie usiłowania 

 hodowli są jeszcze skierowane do nabycia pewności, które rośliny mogą, a które nic 

 mogą zaaklimatyzować się w ogrodzie botanicznym krakowskim. Jak dotąd, próby 

 są pomyślne. Oto szereg roślin tatrzańskich, które, według łaskawie udzielonych 

 mi objaśnień przez pana Raciborskiego, 

 (A) bardzo dobrze się hodują: 



Androsace Chamaejasme Host.. An. lactea L., Arabis alpina L., Ar. bellidi- 

 folia Jacq., Campanula alpina .Jacq., C. Scheuchzeri Viii., Carex atrata L., 

 0. fuliginosa Schk., Cerastium al pinu m L., Dt)ronicum austriacum Jacq., Dryas 

 octopetala L., Galium pusillum Ij., (leum montanum L., G. reptans L., Homogyne 



