K. LAPCZYŃSKI. 



/ POWIATU TUOCKIEOO DO SZCZAWNICT. 



W Europie .środkowej i jjólnocncj imiicj więcctj jednakowe iiastępujłj, ziiiiaii} 

 w roślinności, czy si^' posuniemy ku północy o 1° geograficzny, czy wejdziemy pod 

 gói-ę około 90 )/(. Więc nasze H:iH m równoważij, około stu kilkudziesięciu milom 

 z ])()ludnia ku ])61nocy. Czyli, idąc ed ujścia^ Grajcarka na Radziowę, spodziewać 

 się można nuiiej więcej takicli zmian w i-oślinności, jak gdybyśmy odbyli ])odróź 

 z Litwy do j)ółnocuej Finlaiidyi. A wiemy już z rozdziału 11-go, źe prz(;ciętnie 

 |)rawie co ćwiei'ć mili ])rzypada granica, rozmieszczenia ji'dnej z roślin kwia- 

 towych. 



Upad atnu)sl'eryczny roczny w Warszawie 560,2 iiitn. 



,, w Krakowie fi45,4 mm. 

 ., ,. w Szczawnicy 78.5,(5 m)n. 



(Jyfra to znowu dla tlory doliny szczawnickiej ])omyśliia. ho ohtite i)(idlewanie 

 rzecz waźiia dla roślin. 



Prócz znacznej różnicy wzniesień i obfitego podlewania, korzystncmi dla Hory 

 doliny szczawnickiej warunicami są jeszcze: wapno jiasma gianicznego i dobiM 

 osłona od ])ółnocnycli wiati-ów, bo główny grzbiet kar2)acki. 



Szerokość geograficzna Szczawnicy 49° 25'. 



Długość od Greenwich 20^ 30'. 



Załatwiwszy się pokrótce z ogólnemi wiadomościami o dolinie szczawnickiej, 

 opowiem poI)i('żnii' o roślinności Icwiatoi^ej. Posuwać się będę od dna doliny ku 

 szczytom gói', nieraz odstępując od tej kolei, bo gdy nj), będę rozj)atrywal roślijiy 

 błotne nad (irajcarkiinn, to już zajdę z niemi aż na najwyższe młalci, czyli gór- 

 skie błota, a [)()tem znowu wi-ócę na dno doliny, aby oglądać wiejsŁae cliwasty. 

 Zaczynam. 



Z powodu dużycli s])a(lków uboczy gór i strumieni górskich, po każdym 

 ulewnym deszczu spadłe wody pi ędko zbiegają na dno doliny. Grajcarek wzbiera 

 gwałtownie, tocząc ułandci skal i zaokrąglając icu krawędzie;. A\'krótce po ulewie 

 wody potoków opadają i wszystko wraca do zwyczajnego stanu. 



Ponieważ Grajcarek i jego więlcsze dojjływy przeprowadzać muszą: laz małą 

 ilość wód zwyczajnych, a innym razem wielką masę wód burzowycłi, więc każdy 

 potok wyrobił sobie dwa łożyska: zwyczajne i dla wielkich wód przeznaczone. 

 AY czasie pogody 2)ierwszem spływają zwyczajni' wody doliny ku Dunajcowi, a ło- 

 żysko drugie, w tej porze suche, nieraz dziesięćkroć .szersze od pierwszego, zalegają 

 różnej wielkości zaokrąglone kamienie. Widok to nietylko w Kar))atacli. ale we 

 wszystldch góiach i)ospolity. Ta kamienista płaszczyzna szei'okiego łożyska, jak- 

 kolwiek na i)owie)zclini zupełnie osuszona promieniaini słońca. k)Tje przecież ])od 

 kanueniami dostateczne zapasy wilgoci, żeby ciągle Icusić rośliny do osiedlania się 

 na tycłi niepewnycli stanowiskacli. Wody deszczowe ułatwiają kolonizacyą, znosząc 

 na dno potoków razem z kamieniami mnóstwo nasion z gói' okolicznycłi. 



(Jałe rzesze odbywają próby; dobry skutek osięgają tylko rośliny, na dłuższą 

 kąpiel wytrwałe;. Więc sterczą z pomiędzy kamieni rdenty, slti/, uczepy (Hidens), 

 jaskier rozlof/om/ (.Ranunculus repens L.), p7-zeimcznik hohotcniczek (Yoronica 

 Anagallis L.), bluinica pospoUtd (Triglochin palustre L.) i t. d. 



W sąsiedztwie inklinij spbtszczoncj (Poa compressa L,) rosną czterecłi 

 gatunków «fierz6ó:(rAi (Epilobium palustre L., parviflorum Schreb., roseum 



V:xm Fi/yo;ri-. Tom XII. nzinllil - 15 



