DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Xie niśnic tu ruz])rzestrzcniony w Warszawie w ostatnich czasach rumianek 

 bezpromienioir// (Matricaria discoidea DC), ani dawniejsza Galynsogaea 

 ])arviflora Cav. 



Niema rozrodzonej na Litwie marzi/miefi/ jednosfroiuiej (Elscholtzia cri- 

 stata Willd.), ani utrapienia Fodóla. i-zepienia kolczastego (X. antium spin o sum 

 Ij.). Drugą podolską })lagę: h<'I>d (Sambucus Ebulus L.) zebrałem na miedzy 

 w Krościenku. Niewiele go ro.śnie, więc karpackiemu rolnikowi nie daje się we 

 znaki. Komom sfrsalkoimta (Chenopodium Bonus Heni-icus L.) częściej 

 się spotyka na dolinie szczawnickiej, ])od jjloteni. lub w górach koło szałasów, niż 

 w Królestwie. 



Przy wsiach obszerne sady; najwięcej w nich śliwek węgierek. Pod owoco- 

 wemi drzewami Lodzisz żałolmy (Geranium Pheum L.) jjrzyjjomina Ojców. 

 Jarzmianka irickiiza (Astrantia major L.), rzadkość w wielu miejscach kraju, 

 tutaj nietylko w sadach, ale wszędzie rozrodzona. Dzirouek iridkokiciatou-y (Cam- 

 panula Tracholium L.), nad średnią Wisłą lasów .się i zarośli pilnujący, tu 

 się wsi i sadów nie lęka. Lcdźu-ian Uśnij (Lathyrus silvestris L.) także pod 

 śliwami rozpościera swoje powabne, czołgające się łodygi, obok hie.drzeńca wiel- 

 kiego (Pimpinella magna DC) i m-ierzahka korzennego (Chaerophyllum 

 aromaticum L.). 



W miejscach wilgotniej szych sadów spotkać można taidine ziajcz/ijna (Spi- 

 raea Ulmaria L.), dzif/jiel (Angelica siWestris L.), śnitkę (Aegopodium 

 Podagraria L.) oraz lepieżnik pospolity (Petasites officinalis Mnch.). 



W sadach pod płotami hez czarny (Sambucus nigra L.) przypomina się 

 swoim ostrym zapachem. 



Wszelkie owoce później dojrzewają w górach, niż na równinach. Dnia 

 10 sierpnia jeszcze góralki z Obidzy przynosiły do Szczawnicy wiśnie i trześnie. 



Przy kościołach doliny szczawnickiej stoją lipy, a przy chatach ulubione gó- 

 ralom jarzębiny i jesiony. Te ostatnie hodują nietylko dla przyjemności, ale i dla 

 użytku. W lecie z oki'zesanych od dołu jesionu gałęzi góral obłamuje liście i ob- 

 fite pęki nasion, suszy je i w zimie karmi niemi owce i kozy. 



Prócz sadów i ogrodów warzywnych, trafiają się jn-zy chatach małe ogródki, 

 w których dziewczęta hodują trochę kwiatków. 



Staruszka, Maryanna Homerska, lekarka ludowa, mieszkająca w Wyższej 

 Szczawnicy za Grajcarkiem, posiada wyłącznie leczniczy ogródek. Na maleńkiej 

 ])rzestrzeni rosną różne zioła lecznicze: mięta, i-umianek, maruna, ruta, boże drzewko, 

 czaherek, melissa, lek na obei wanie, jak mnie uczyła Homerska, kopjer, lek na 

 uroki, kolendra, lek na kolki. 



Lubczyk (Levisticum officinale Koch. = Ligusticum Levisticum L. = 

 Leristicum ]) aludapifolium Asch.), zadawany na Ukrainie na wzbudzenie 

 wzajemności serdecznej, u Homerskiej jest tylko lekarstwem na otrzęsienie. Ro- 

 ślina to południowej Europy. Na Podolu, rozsiawszy się z ogrodów, niekiedy tlzi- 

 czeje. W Ki'ólestwie, jak zaznacza Prodromus Rostafińskiego, była także znale- 

 ziona w stanie zdziczałym w Koninie przez Baenitza. 



Sal vi a Sclarea L. ma być, podług Homerskiej, także lekiem na otrzę- 

 sienie, a, pjolej (Mentha Pu leg i um L. jest lekiem na zaciśnienie. 



