120 DZIAŁ III. BOTANIKA. 



Przy końcu sierjjuia. wśród siuutjiycli ])ast\visk, ogołuconycli z kwitnficych 

 roślin, zjawiają się przy ziemi radujące oczy, ja.ski'awo-niebieskie kwiaty yo^yczki 

 rzesoicanej (Geutiana ciliata L.). 



Linde nie zamieszcza wyrazu polana; n górala ma on bardzo rozlegle zna- 

 czenie. Polaną nazywa mieszkaniec doliny szczawnickiej łąkę górską, nigdy nie- 

 oraną i polaną mianuje ]iole. na któi'em owies sieje, a potem w czasie paro- 

 letniego ugorowania siano zbiera. O ile mogłem wywnioskować z rozmów górali, 

 główną właściwością polany jest chyba jej wysokie w górach położenie, a przy- 

 najmniej od wsi odległe.*) Xazwy ludowe są często trudne do wyrozumienia 

 i dopiero wprowadzone do; książkowego języka stają .się ściślej określonemi. 



Góral W7źej ceni polane, dającą się zorać i owsem zasiać, niż górską łąkę. 

 bo pierwsza podczas ugorowania daje mu więcej siana. 



Ugorujące górskie owsisko na polanie nie jest wcale podobne do ugoru na 

 równinach. AV pierwszym roku sięgają do pasa rozrodzone na ugorującej polanie 

 chabry icielohidatotm (Centaurea 8cabiosa L.). dryakicui polne (Knautia 

 arvensis Duby), szahoie (Salvia verticillata L.), knkoryczkl okółkowe (Poly- 

 gonatum verticillatum Mncli.) i t. j). 



Czasem ugór bieli się od rozkwitłej marclnri dzikiej, jakby umyślnie gęsto 

 na-sianej. Czasem aż się niebieszczy od zmijouróir (Echium rulgare L.), wtedy 

 góral zbiera nietęgie siano pieiwszoroczne. "W drugim roku polana barwi się ty- 

 siącem kwiatów, zieleni trawami i staje się najpiękniejszą łąką. Ponieważ orka 

 tu płaska, bez brózd i zagonów, więc uwierzyć trudno, że to ziemia, przed dwoma 

 laty uprawiana. 



Niekiedy polana tylko rok ugoruje i płodozmian jest bardzo uproszczony: 

 owies, siano — owies, siano — i tak ciągle. 



Czasem góral całe lato owce trzyma na polanie w i^rzenośnym koszarze 

 i polanę umierzwia, to jest koszaruje, mówiąc po góralsku, czyli hurtuje, jak mó- 

 wią w lubelskiem. Na polanie ukoszą roicanej sieje się jęczmień, albo ozimina, 

 a owies dopiero w latach następnych. Niema zwyczaju sadzić na skoszarowanej 

 polanie kartofli, chociaż wyjątkowo widziałem bardzo j)iękne; niedaleko obidzkiej 

 drogi, na wzniesieniu przeszło 900 m, na szczycie głównego grzbietu Karpat. 



Polany, nigdy nieorane z powodu wielkiej pfichyłości gruntu, albo zbyt cien- 

 kiej warstwy ziemi rodzajnej na skalistem podłożu, chociaż mniej cenione przez 

 ich właścicieli, są rozkoszą, włóczącego się i)o góracli Horysty, bo najwięcej pie- 

 lęgnują gatunków kwiatowych. 



Na najniżej położonych polanach bardzo dużo koniczy)iy lakoirej i pogiętej 

 (Trifolium pratense L., T. medium L.), clahr-i łakoireyo (Centaurea Ja- 

 cea L.), szelażnikóic (Alectorolophus major AV. et (Irek., A. minor 



*) Prof. Kotula (Spis roślin iiaczyniowycli z okolin p^órne^o Strwi.7,ża i Sanu. Spr. lv. 

 Fiz. Kraków. Tom XVII, str. IK') pisze: „polaii.-j nazywam łąkę wśród lasów"... Określenia 

 tego nie da się zastosować <lo doliny szezawnickiej, l)o wszystkie górskie łą.ki na bezleśneni 

 pasnue granicznem, badź nigdy nieorane, b.ądź zasiewane owsem, górale nazywaj.^ polanami. 



