UZrAŁ III. BOTANIKA. 



zdrojowisk niepodobieństwem było wywieźć belk^' z ])(iw()du niedostępnych bez- 

 droży. Były całe ostępy, nieznające siekiery. Świerki, jodły i buki dorastały 

 niebywałych gdzieindziej rozmiarów, tylko wichry górskie zajmowały się trzebieżn, 

 ałe powałonych drzew nikt nie uprzątał. To też w głębokim cieniu, u stóp wy- 

 bieglych pni, łeżały wszędzie próchniejące ołl)rzymie kłody, otoczone gęstwiną p.M- 

 l)roci. Te niedostępne wąwozy l)yły to istne mickiewiczowskie mateczniki, jeszcze 

 od litewskicli wspanialsze, Ijo rozłożone na górach, urozmaicone gdzieniegdzie ska- 

 lami i ożywione szumem strumieni, spadającycłi po piasliowcach karpackich. 



Dziś już znikły te ostępy. Pi zeiobione mi deski jjrzez tartaki parowe po- 

 jechały koleją do Niemiec. Prawie wyzędzie w szcziiwnickich lasach iglastycli 

 więcej teraz sterczących pniaków, niż drzew, bo do miejsc linjniedostępniejszych 

 samorodni inżenierowie i)oti'afili drogi ])rzepi'owadzić. Dziś, chcąc duże iglaste 

 lasy karpackie zoliaczyć, trzeba, minąwszy pieńki szczawnickie, iść dalej ku wscho- 

 dowi, bo ^Y lasach hrabiego Stadnickiego, i^ozjjostartych nad Szlachtowri, Jawoi- 

 kami i Czarną Wodą, jeszcze się mo zjawiły tartaki. Największe lasy. jak to 

 i na odręcznym szkicu gór widać, okrywają górę Radziową i jej sąsiadki. Lasy 

 to Avyłącznie świerkowe, bai'dzo piękne, ale bez tej dzikiej grozy, jaką niedawno 

 temu miały lasy szczawnickie. Wjjrawdzie, kto ich nie widział jjrzed otwarciem 

 drogi żelaznej leluchowskiej, temu się i dziś wspaniale przedstawiają, bo przysło- 

 wie mówi: „lepsze pańskie ostatki, niż szlacheckie dostatki". 



Lasy szczawnickie były leśnym magnatem, a ostatkami pańskiej fortuny s;j 

 niezniszczone jeszcze łasy bukowe. Do ich majestatu to się przyczynia, że 

 w Dzwonkówkach (jjroszę si)ojrzeć na szkic) łączą się i tworzą jednę całość z la- 

 sami obidzkiemi. rozłożonemi na północnych uboczach głównego grzbietu. W la- 

 sach obidzkich także ocalały do czasu lasy bukowe, bo i tam cala zawziętość pil 

 i)arowych skierowana ku jodłom i świerkom. 



Prócz huAn, j<>'^hl ^ ^tcicrkn, głównych przedstawicieli drzewnej tlory doliny 

 szczawnickiej, bardzo rzadko spotyka się wśród lasów (isliic, jnrzrhiup, ja-iror, cze- 

 remchę, albo me. 



Dębóic zupełnie niema. hrz<k także, z wyjątkiem sadzonych w ])arku. lvażda 

 góralka doliny szczawnickiej, wracając z jarmarku w Krościenku, niesie kupioną 

 nuotłę brzozową. 



Sosen w lasach doliny szczawnickiej niema, ale prócz sadzonych \v parkach, 

 kilka sztuk dziko rośnie nad samem łożyskiem Grajcarka, na Miedziusiu. Jakb\ 

 dla przeciwieństwa tak nizko się usadowiły, bo w Pieninach, graniczących z do- 

 liną szczawnicką, rosną tylko na najwyższych szczytach skał. Na czubku Sokolicy 

 jest ich kilka. 



W lasach, wśród Pienin rozłożonych, lij> dosyć, na dolinie szczawnickiej wi- 

 działem tylko sadzone. 



Krzewy, wyliczone^ przy zaroślach, trahają się lasach, a prócz tego miKi- 

 stwo mailu, mianowicie na rąbaniskach. A że i poziomek wielka obfitość, więc 

 gościom szczawnickim nie zbywa ])a jagodach. 



Prócz poziomek, licznie rozrodzono są w lasach rośliny zielne, wspólne lasiim 

 karpackim i mazowieckim: szczaroik zaje.czy (()xalis Acetosella lv.), koj)i/tiiik 

 Asarum europaeum L.). majnii-nlk (liriilisfui/ (]\f a j a n t li e m u m bifolium 



