A. /ALKWWKI. Z DZIEDZINY STARDŻYTNICTWA. 



5 



przykład winorośl (w Osieku), liih żarnowiec (Skrwilno) na pas/ę dla zajęcy, lecz 

 zdarza się tylko wyjątkowo, ażol)y szczyt jego pizewracauo phigicni. To ostatnie 

 ma jednak niestety miejsce w Załem, gdzie grodzisko, tak zwany Kopiec, nad 

 jeziorem togoź imienia, należy do włościan. Coś jeszcze gorszego dzieje się w ]\Io- 

 kowie, gdzie grodzisko jest całkowicie rozorane prz<'Z pana dziedzica. 



Poniżej wyliczę gł(3wniejsze grodziska w ich przyrodzonym porządku, ])oczy- 

 nając od zachodu ku wschodowi i od pogranicza ku środkowi kraju. 



1. Pod Młyńccm w stronie Józefowa, w parowie rzeczki, wpadającej do 

 Drwęcy. Grodzisko to widziałeni tylko z })ewnej odległości, gdyż nie mogłem go 

 zwiedzić z dwu })rzyczyn, pojjierwsze, że l)yłem oddzielony od niego glęhokim 

 moczarem, a po drugie, że już była bardzo i^óźna godzina, kiedy przez okolicę 

 owę przebiegałem. 



2. Przy wsi Świętosławiu, także z daleka tylko widziane. 



3. AV" Zębowic (nieco na zachód Świętosławia) znajduje się wielkie, i)odłu- 

 żne, a dość wązkic wzgórze, bez zagłębia pośrodku, znamiennego dla wszyst- 

 kich niemal grodzisk wogóle, lecz wzgórze to jest. według wszelkiego prawdopo- 

 dobieństwa, usypane ręką ludzką, jak o tern można sądzić z całego jego wyglądu 

 i położenia. Stoi ono zupełnie samotne wśród obszernej phiszczyzny, przyjnera- 

 jąc długim swym bokiem południowo-zachodnim do nizkiej, podmokłej łąki i z tej 

 strony posiada spadek łagodny i szeroki, >bok zaś jego północno-wschodni, wzno- 

 szący się ponad mocną, gliniastą rolę, jest bardzo wysoki i spadzisty, tak, ż(; 

 miejscami trzeba się nam drapać przy pomocy i n(')g i rąk razem. 



Wzgórze jest zagajone starszym • nieco laskiem sosnowym i świerko- 

 wym i młodszym modrzewiowym. Kierunek jego przeważnie z zachodu na 

 wschód. , ^ 



4. Nad jeziorem „Steklino" (od wsi Steklina, Steklińskiem nazywane, na 

 mapach głównego ształu nosi miano „Głębokie'", lecz lud nazwy tej nie zna, przy- 

 najmniej obecnie), przy wsi WładysławoAvie wznosi się piękne, choć niel)ardzo 

 wysokie grodzisko, wcłiodzące głęboko w jezioro, z trzech stron wodami jego ob- 

 lane, a z czwartej oddzielone od przylegającej gliniastej roli znacznym i głębo- 

 kim wykt)pcm. Grodzisko to było jeszcze w 1889 roku pokryte pięknemi i różno- 

 rodnemi drzewami, dziś (w roku 18!)]) drzew tych już niema, tylko gęsta, mała 

 krzewina pokrywa wzgórek, pospołu z licznem, bardzo bujnem zielskiem. 



5. Przy wsi Suniin (na zachód Kikoła), nad jeziorem Sumino, w jiołowic 

 długości tego ostatniego istnieje szczupłe, lecz wysokie grodzisko z wyraźnem za- 

 głębiem na szczycie, pochylonem nieco ku jezioi-u, a oddzielone od otaczających, 

 niewiele niższych wzgórz, głębokiemi wyiwami wodnerai (parówkanii). Grodziska 

 tego położenie jest takie, źe nawet z najbliższego otoczenia dojrzeć go niemożna 

 i to nietylko z otaczających pól, lecz nawet od strony jeziora, rozlanego nieopo- 

 dal. Dopiero z drugiej strony tego ostatniego, jak również i z jego środka, mo- 

 żna odróżnić grodzisko od innych wzgórz sąsiednich. Grodzisko to ma ściany 

 bardzo spadziste i jest porosłe gęstemi, różnorodnemi krzewami. 



6. Na Płonku pod Płonnem (na wschód Dobrzynia nad Drwęcą) wznosi 

 się nad przyległym moczarem obszerne i wysolcie grodzisko, i)orosłe tylko trawą, 

 a widoczne z daleka. 



