20 



PZTAŁ IV, ANTROPOLOGIA. 



lub też na prostej, starodawnej tokarni, jakiej używano do wyrabiania lepszych 

 gatunków naczyń glinianych i po2)ielnic. Kość wyrzynala w kamieniu otwór picr- 

 ścieniowaty, i)ozostawiając w środku tego rdzeń, wcLodz;j;Cy w jej wnętrze w miarę 

 zagłębienia się kości w kamień, przyczem z powodu niezupełnie pionowego, lecz 

 nieco kołyszącego się rucbu i jej mocnego ścierania się przy końcu, rozwiercała 

 otwór u góry szerzej, niż u dołu (rdzeń był również, odpowiednio temu u góry, 

 więcej starty, niżeli u dołu), tak, że ten ostatni nigdy nie jest równowązkim, lecz 

 zawsze mniej lub więcej ostrokręgowym. 



Po wykończeniu otworu rdzeń upadł na ziemię (porównaj rysunek 7, na któ- 

 rym['przedstawiony jest gotowy otwór w przecięciu, wraz z znajdujQ;Cym się w nim 



rdzeniem, który i u samego dołu jest zawsze najmniej o trzy milimetry węższy, 

 niżeli u góry). Na rysunku 6 przedstawiona jest siekiera starorypińska ze 

 strony otworu, u którego dna widać szczątek rdzenia, ukraszonego już w czasach 

 późniejszych (rysunek niewiele mniejszy od rzeczywistości). 



Nierzadko zdarzało się, że nie dowiercano otworu na wylot z jednej strony, 

 lecz doszedłszy do połowy głębokości, lub mniej, zaczynano wiercić ze strony prze- 

 ciwnej, w takim razie tak dziura, jak i rdzeń, były podwójnie ostrokręgoAvemi. 

 Czasami nie udało się jjracownikowi wywiercić otworu w ściśle przeciwległych 

 miejscach (jak to pokazuje uaprzykład rysunek 8), tak, że pierścień niezupełnie 

 przypadał do pierścienia, w takim razie po Avybiciu rdzenia wyrównywano dziurę 

 tarciem podłużnem. 



