16 



Średnie wartości roczne prędkości wiatru wahają się na ziemiach polskich prze- 

 ważnie od 2 do 6 metrów na sekundę,, co odpowiada prędkości 7 do 22 kilometrów 

 na godzinę. Maximum w przebiegu rocznym wypada na luty; na wybrzeżach zaś naj- 

 częściej w grudniu. Okres zimowy jest wogóle najbardziej wietrzny; w lecie pręd- 

 kość jest mniejsza i dosięga minimum na początku jesieni (wrzesień). 



Rozkład wiatru (por. Tab. VI j wykazuje przewagę kierunków zachodnich; wiatry 

 NW, W i SW zdarzają się w Sobieszynie w 45 wypadkach na sto w przeciętnej za 

 pięciolecie 1906 — 1910, w którem stacya meteorologiczna funkcyonowała w nowem 

 miejscu i dane wiatru według przyrządu Wilda zasługują na większe zaufanie. 



Gdy w lecie przeważają bezwzględnie wiatry zachodnie i północnozachodnie, 

 w zimie przewaga należy do kierunków południowowschodnich, obok których i wiatry 

 wschodnie występują bardzo wybitnie. 



IV. WYSOKOŚCI OPADÓW. 



Blizkość mórz, położenie na szlakach depresyj barometrycznych oraz blizkość 

 gór są czynnikami sprzyjającymi dla opadów, powstających najczęściej drogą konden- 

 sacyi. Z tego względu miejscowości w głębi kontynentu, położone nizko i mało pod 

 względem hypsometrycznym urozmaicone, należą zwykle do bardziej suchych. 



Odległość od oceanów i mórz okazuje się dla ziem polskich czynnikiem mniej- 

 szej wagi; opady nie wykazują bowiem znaczniejszych spadków z zachodu na wschód, 

 a dorzecze Odry lub Elby (Łaby) nie jest stosunkowo obfitsze w tym względzie od 

 dorzecza Wisły. Zależy to przedewszystkiem od szlaków cyklonicznych, a głównie 

 od konfiguracyi terenu. Mniejsze opady (poniżej 500 mm w sumie rocznej) w wielu 

 nizinnych miejscowościach dolnego biegu Wisły objaśnić można w ten sposób, że do- 

 lina ta nie jest tak często odwiedzana przez depresye, jak okolice sąsiednie. Na wy- 

 żynach pojezierza część NW (północnozachodnia), gdzie prądy z zachodu podnoszą 

 się, ma więcej opadów, niż południowschód (SE) tegoż obszaru. 



Przeciętna suma roczna opadów dla 14 stacyi części NW pojezierza pruskiego, 

 mających wzniesienia powyżej 100 metrów (przeciętnie 129 m), wynosi 590 mm, gdy 

 równa liczba miejscowości w części SE daje średnio nieco mniej niż 560 mm mimo 

 większego wyniesienia (średnio 146 m.) nad poziomem morza. 



W Królestwie opady zmieniają się zależnie od wyniesienia terenu; ponieważ zaś 

 różnice orograficzne nie są zbyt znaczne, więc i opady wahają się niezbyt wybitnie 

 (od 500 do 800 mm). 



V. Krem ser znalazł (biorąc przeciętne od 16 do 27 miejscowości), że dolny bieg 

 Wisły (do Torunia) wykazuje zwiększone opady roczne o 56 mm na 100 metrów 

 różnicy wzniesień, gdy w dorzeczu Przegoły i w sąsiadujących wybrzeżach Bałtyku 

 wzrost wynosi tylko 37 mm. Z porównań tych wynika także, że dorzecze Wisły dol- 

 nej jest dla równych wzniesień o około 50 mm na rok uboższe w opady, niż dorze- 

 cza na wschód ku Niemnu. Porównywując zaś pojezierze pruskie z pagórkowatą 

 krainą małopolską, znajdujemy mniejwięcej jednakowe opady dla równych wzniesień 

 nad poziomem morza. 



Dopiero, w miarę zbliżania się do gór, opady wzrastają; Krem ser podaje dla 

 Wisły górnej (włącznie z Sanem) następujące sumy przybliżone opadów: 



