26 



Dees i Ober-Schiitzen). Według tych danych redukowane były wówczas średnie 

 wartości terminowe dla innych stacyj, przyczem brano pod uwagę stosunek amplitud 

 dziennych i przez otrzymany w ten sposób spółczynnik mnożono poprawki stacyi 

 głównej. 



Dane Jelinka są przeważnie niepewne wskutek zbyt krótkiego okresu i wadli- 

 wości niektórych spostrzeżeń. Tak np. dla Dees miał badacz ten do rozporządzenia 

 tylko 4 lata obserwacyjne; Medyolan poprawiany był według danych dla Padwy, któ- 

 rej rezultaty spostrzeżeń są niepewne i t. p. 



W r. 1878 wydał H. Wild dzieło o temperaturze powietrza, składające się z na- 

 stępujących czterech części: przebieg dzienny temperatury, poprawki do otrzymania 

 temperatury średniej rzeczywistej, przebieg roczny i rozkład geograficzny temperatury. 



Materyał do badań nad przebiegiem dziennym zebrał H. Wild z 15 miejsco- 

 wości w Europie Wschodniej, a mianowicie: Petersburg, Helsingfors, Zatoka Płytka 

 (Nowa Ziemia), Birkenruhe, Ekaterynburg, Kazań, Moskwa. Barnauł, Nerczyńsk, Nu- 

 kuss i Tyflis; nadto użyto Pekin, Nowo-Archangielsk oraz spostrzeżenia dwugodzinne 

 w miejscowości Matoczkin Szar i Zatoka Kamionka (Nowa Ziemia). 



Celem wynalezienia poprawek skorzystał H. Wild także i ze spostrzeżeń wiele 

 razy w ciągu doby dokonanych, dopełniając braki przez interpelację metodą Jelinka 

 lub też graficznie. Takich miejscowości wzięto 17: Archangielsk, Hammerland, Bo- 

 gosłowsk, Rewel, Ochock, Dorpat, Kostroma, Mitawa, Złatoust, Nikołajewsk nad Amu- 

 rem, Petropawłowsk, Ługań, Mikołajów, Odessa, Astrachań i forty Aleksandrowski 

 i Petro-Aleksandrowski. 



Dla uzupełnienia i lepszej kontroli wyników zestawił H. Wild dane przebiegu 

 dziennego również i dla Europy środkowej i zachodniej. Pierwszą grupę spostrzeżeń 

 cogodzinnych stanowi 38 miejscowości, a mianowicie: Wardó, Bossekop, Trondhjem, 

 Bergen, Christiania, Upsala, Aberdeen, Fort-Leith, Glasgow, Kopenhaga, Makerstown, 

 Wamdrup, Armag, Stynihorst, Schwerin, Dublin, Utrecht, Salz-Ufeln, Valentia, Oxford, 

 Greenwich, Kew, Lipsk, Bruksella, Plymouth, Falmuth, Praga, Kraków, Wiedeń, Mo- 

 nachium, Salzburg, Bern, Turyn, Modena, Neapol, Coimbra, Lizbona i S. Fernando. 



Do grupy takiej zaliczył H. Wild 20 miejscowości, w których spostrzeżenia no- 

 towane były wielokrotnie w ciągu doby. Są to: Apenrade, Szczecin, Berlin, Zechen, 

 Gottingen, Halle, Krefeld, Milhausen, Scheil, Paryż, Kremsmiinster, Ober-Schiitzen, 

 Dees, Grac, Genewa, S. Bernard, Medyolan, Padwa, Rzym i Madryt. 



Rozbiór krytyczny spostrzeżeń powyższych miejscowości doprowadził H. Wilda 

 do wniosku, że tylko 12 stacyj (Upsala, Schwenis, Utrecht, Greenwich, Bruksella, 

 Monachium, Bern, Szczecin, Genewa i Madryt oraz Helsingfors, Ekaterynenburg, 

 Barnauł, Nerczyńsk, Tyflis, Nowo-Aleksandrowsk i Pekin) wytrzymują całkowicie kry- 

 tykę. Dla obserwacyj krakowskich 1 ), sięgających 57 2 roku, znalazł Wild nie- 

 zgodności, dochodzące np. w czerwcu do 0°,3. Obecnie wiemy, że • niezgodności 

 te nie występują przy zestawieniu 28-letniego okresu danych termografićznych z Kra- 

 kowa. 



W przebiegu dziennym temperatur był stale przez K. Wilda rugowany ruch 

 roczny dla zgładzenia przeskoków w końcach krzywej. Przeciwko metodzie rugo- 

 wania, jako też nadużywaniu wzoru Bessę la słusznie zauważył A. Pietkiewicz, 



') Pamiętnik Akademii Umiejętności w Krakowie z r. 1876. O okresowych zmianach ciepłoty 

 powietrza w Krakowie przez prof. d-ra Karlińskiego. 



