I 



9 



kich miejscach. Co jednak zrobić, jeśli w całej okolicy niema jednolitszego. Bądź 

 jak bądź, wyniki doświadczeń muszą być bałamutne. 



Pośród gleb lodowcowych, wśród terenów zajętych przez bielice, piaski, a częścio- 

 wo i gliny, występują nieraz żwiry na piaskach warstwowanych (ob. rys. 38 w tablicy 

 XIX) i żwirowiska na pagórkach Gdybyśmy takie żwirowiska połączyli liniami 

 tobyśmy otrzymali jakgdyby miniatiurowy (co do wyniesienia) łańcuch górski, ciąg- 

 nący się nieraz po kilka i więcej mil, którego szczyty stanowią właśnie te żwirowiska. 

 Żwirowisko w Kucharach-Drobińskich (rys. 37) jest bardzo typowe. Najwyżej leży 

 gruba warstwa (K) kamieni niewarstwowanych, pod nią znajduje się warstwa (ŻG) 

 żwiru grubego już warstwowanego, oddzielonego od warstwy (ŻD) żwiru drobnego 

 pojedyńczą (NB. zawsze) warstwą (WK) kamieni. O ile warstw żwiru drobnego jest 

 więcej, to rozdziela je zawsze taka sama pojedyńczą warstwa kamieni. 



Piaski żwirowe leżą bardzo często na piaskach grubych falisto warstwowanych 

 (PW) [ob. rys. 38]. Falistość tę widać tern lepiej, że niektóre warstewki są bardzo 

 silnie rdzawo zabarwione przez związki żelaza. 



Oto garść rysunków illustrujących niektóre momenty występowania typów gleb 

 na ziemiach polskich. Jest to zaledwie część materyałów posiadanych przez autora 

 i stanowi zaledwie mały przyczynek do kwestyi zobrazowania morfologii gleb naszych. 

 Braki autor postara się uzupełnić w przyczynkach następnych, ku czemu materyały 

 starannie zbiera. Dla zupełnej charakterystyki występowania typów gleb należy ze- 

 brać materyały fotograficzne dotyczące: 



1) Krajobrazu właściwego danemu typowi gleby; 



2) Stosunku gleby do podglebia i do podłoża i sposobu przechodzenia jednej 



z tych warstw w drugą; 



3) Budowy każdej z warstw pomienionych: ziarnistej, warstwowanej, -niewarstwo- 



wanej, zbitej, luźnej, spękanej, szczelinowej i t. p. 



4) Konkrecyi i temu podobnych utworów zarówno w glebach w miejscach ich 



występowania, jak i wyluźnionych z warstw gleby; 



5) Soczewkowatych wtrąceń piasku lub żwiru oraz gniazd wapiennych lub żwi- 



rowych ; 



6) Roślin i zwierząt (ich gniazd), charakterystycznych dla danego typu gleby; 



7) Spękań, spowodowanych wysychaniem gleby lub rozsadzającem działaniem 



korzeni ; 



8) Budowy gleby zsiadłej po deszczach i zmienionej przez mróz; 



9) Budowy zależnej od takiej lub innej uprawy każdego typu zosobna; 



10) Sposobu zakorzeniania się roślin na rozmaitych typach gleb; 



11) Sposobu rozmywania, spłukiwania i wpłukiwania w glebę różnych części 



składowych gleby; 



12) Pseudomorfozy w glebach spotykane i t. p., i t. p. 



Dopiero rozporządzając takinl materyałem, możemy ułatwić trudne zadanie spo- 

 rządzenia klucza do oznaczania typów gleb dla tych, co ich nigdy uprzednio nie 

 widzieli, dając możność względnie łatwego zaznajomienia się z morfologią gleb. 

 Klucz istniejący 1 ) Si n\e nadaje się dla osób, które się w polu z glebami nie stykały. 



') Ob. Sławomir Miklaszewski: .lak badać gleby nasze w polu? Bibljoteka Rolnicza r. 1912. 

 Pam. Fizyogr. — T. XXII. — Gleboznawstwo. 



