19 



przez nie przejść po mostach i wysokiej grobli. Pomiędzy opisancm właśnie jezio- 

 rem a następnem Lubienieckiem jest względnie długa przerwa (2 - 5 km.); rów mor- 

 fologiczny ciągnie się dalej, stoki są nadal strome, natomiast szerokie dno jest zupeł- 

 nie zamulone, a miejscami zabagnione. Płynie po niem leniwie, w licznych wężow- 

 nicach, Chodczanka, czasami jako wązka struga, czasami tak szeroka i trzciną po brze- 

 gach zarośnięta, że niepodobna dokładnie oznaczyć, gdzie się kończy rzeka, a gdzie 

 zaczyna się ląd. Do takich lokalnych rozszerzeń łożyska rzecznego należy t. zw. je- 

 zioro pod Zameczkiem, otaczające półkolem wyniosły półwysep „Zamek". Ani kraj- 

 obraz ani szata roślinna nie zmieniają się w tym rowie pojeziornym na całej prze- 

 strzeni między jeziorem Chodeekiem a Lubienieckiem; tylko w jednem miejscu ster- 

 czy z dna roślinnego wzgórze, prawie izolowane, tak uderzające swym niezwykłym 

 kształtem i położeniem, że ludność miejscowa nadała mu nazwę „Szańców szwedz- 

 kich", lub „Zameczka" chodeckiego. Spotkamy jeszcze nieraz podobne wzgórza w ro- 

 wie jeziornym i poświęcimy im kilka słów na końcu niniejszego rozdziału. 



Wreszcie las się przerzedza; brniemy po trzęsawisku, które dostarcza torfu na 

 opał i podściółkę; rzeczka dzieli się na ramiona i wpada dwoma strugami do jeziora 

 Lubienieckiego. Jezioro to, ze wszystkich badanych, stanowi najlepszy przykład 

 jeziora ginącego, zanikającego: dno podwyższa się szybko, roślinność zarasta powierz- 

 chnię, a całe jezioro rozpada się na części, rozdzielone między sobą cieśninami. Istot- 

 nie jezioro Lubienieckie (ob. tab. V) składa się z dwóch takich części, jednej górnej 

 (południowej), czworobocznej i drugiej dolnej (północnej), trójkątnej. Południowa 

 część jest o wiele większa i nieco głębsza. Stanowi ona prawie symetryczny rów 



dość jednostajnem nachyleniu; tylko w górnej części ' jeziora stoki podwod- 

 ne są nieco łagodniejsze, warstwice głębinowe rozstępują się, świadcząc tem, że do- 

 pływy, mimo leniwego biegu, z czasem zdołały utworzyć w jeziorze płytką deltę. Nie- 

 mal w geometrycznym środku jeziora znalazłem jego głębokość maximalną: — 8 me- 

 trów. Z brzegów, zarówno z zachodniego jak i wschodniego, jezioro intensywnie 



1 szybko zarasta. 



Wązki tylko kanał, przeciętnie 30—40 m. szeroki, łączy opisaną właśnie część 

 jeziora Lubienieckiego z częścią dolną. Kanał ów jest już prawie całkowicie zaro- 

 śnięty trzciną i wodorostami, tak iż pozostaje tylko pas wody otwartej na 4—2 m. 

 szeroki. Ta struga wodna, podobna do powoli płynącego potoku, jest tylko na — 1*5 

 m. głęboka, ma dno zamulone i nieregularne. W jednem miejscu, blisko punktu 

 gdzie kanał otwiera się ku dolnej części jeziora Lubienieckiego, leży nawet maleńka, 

 wysepka, trzciną i laskiem zarośnięta; obwód jej nie o wiele przekracza 10 metrów. 

 Dolna część jeziora, kształtu trójkątnego, jest całkiem płytka, maximalna bowiem 

 głębokość wynosi —3-4 m. Nic dziwnego, że cała ta część jest na 15 — 20 m. od brze- 

 gu gęsto zarośnięta sitowiem; nawet w środku powierzchnia wody jest na 10— 15" 

 swej przestrzeni pokryta ślicznemi bączewiami i grzybieniami, oraz innemi roślinami 

 wodnemi. Przebieg warstwie głębinowych jest zupełnie normalny: naśladuje prze- 

 bieg wybrzeża. Tylko na pólnocno-zachodniem wybrzeżu stoki, zarówno podwodne jak 

 i nadwodne, są nieco stromsze. 



U wylotu jeziora Lubienieckiego znajduje się młyn; chcąc dla celów młynarstwa 

 utrzymać w jeziorze zawsze wysoki wodostan, zamknięto odpływ jazem, tak, iż wodo- 

 stany jeziora Lubienieckiego są zupełnie zależne od rzeczonego jazu. Dolina lV 2 km. 

 długa, łącząca jezioro Lubienieckie ze Szczytnowskiem, jest na ogół łagodna, ma mięk- 

 kie stoki, przeważnie lasem pokryte i szerokie, miejscami nieco zabagnione dno. 

 W miejscu, gdzie dolina ta się kończy, nad jeziorem Szczytnowskiem, wznosi się znów 



