22 



metry przysporzyłoby sąsiednim mieszkańcom ze 40 morgów gruntu w tern jednem 

 miejscu. Mniejsza już jest terasa przybrzeżna między punktami 99 i 96, lecz tylko 

 V 4 — 3 U m. głęboka i również silnie zarośnięta szuwarami. Przestrzeń jej wynosi oko- 

 ło 8 — 9 morgów. Również bardzo płytkiemi mieliznami są owe dwie zatoki, które 

 rozczłonkowują północne wybrzeże jeziora; głębokość ich nie przekracza 05-— 1 metra 

 przy szerokości przeciętnej 100 metrów, powierzchni około 1 1 morgów. Wązkie (75 m), 

 ale za to długie (500 m.) są przybrzeżne listwy podwodne między punktami 87—89 

 i 25 -28. 



Niżej od opisanych właśnie teras przybrzeżnych dno jeziorne opada wszędzie jed- 

 nolicie, względnie stromo wgłąb, ale do nieznacznych bardzo głębokości (5—6 m.). 

 Poniżej schodzą tylko miejscami odosobnione od siebie miednice. Stwierdzono n. p. 

 w południowej części jeziora Borzymowskiego „głęboczek" prawie koncentryczny, któ- 

 ry schodzi do — 13T metra. W północnej części jeziora, nieco płytszej (przeważna część 

 dna jeziornego leży tu między 6 a 9 metrami głęb.), spotykamy aż trzy takie „głę- 

 boczki*: południowy na 11 m., środkowy na 12*8 m., północny na 9 - 8 m. głęboki. 

 „Głęboczki" te rozdzielone są wyraźnymi grzbietami podwodnymi — mieliznami. Je- 

 dna z tych mielizn, dająca się śledzić w kierunku punktów 87 — 30, jest nietylko za- 

 rośnięta szuwarami, tak iż łatwo odgadnąć jej przebieg, lecz jedna jej część 

 sterczy nawet ponad wodę, tworząc wyspę owalną, 35 m. długą i 24 m. szeroką. 

 Zdaje się, że wysepka ta, składająca się z piasku i mułu, została sztucznie utrwalona; 

 tu mają znajdować się szczątki budowli palowych, postawionych być może przez 

 mieszkańców przedhistorycznych, którzy się tu schronili, lub też prawdopodobniej 

 przez późniejszych rybaków. Lecz niewątpliwie najważniejszą rolę odegrała tu roślin- 

 ność żywa, utrwalająca ziemię swoimi korzeniami. Mielizna, dzieląca „głęboczki" 

 środkowy i południowy, a biegnąca między półwyspami i punktami 17 i 90, jest tylko 

 koło 17 zarośnięta trzciną na 150 m. długości i 50 m. szerokości; ale nawet w samym 

 środku jeziora głębokości miejscami nie dochodzą do 2 m. ( — P8, — 1 7 m.). Tylko gro- 

 bla, dzieląca dwa środkowe głęboczki ( — 110 i —12-8 m.), przebiegająca mniejwięcej 

 między 88 i 27, nie zaznacza się wyraźnie w rzeźbie dna. 



Cały zasób form jeziornych odbiega tu od cech, charakteryzujących południowe 

 jeziora Chodeckie, co wskazuje na odmienną genezę i rozwój całego krajobrazu tu 

 i tam. Nim się postaramy wyświetlić tę kwestyę, należy w kilku słowach opisać 

 ostatnie z badanych jezior, oddzielone od Borzymowskiego nieszerokiem ( l /. 2 km.) 

 międzyjezierzem, podmokłem i pokrytem równemi, kwaśnemi łąkami. Przecinający je 

 odpływ jeziora Borzymowskiego, który gubi się w moczarach, musiano sztucznie po- 

 głębić i utrwalić, przez co jednak obniżono nieco poziom jeziora Borzymowskiego, 

 zyskując natomiast trochę gruntu nadbrzeżnego pod uprawę. 



Jezi oro Krukowskie (ob. tab. V) jest jakby typem pośrednim między jeziorami 

 rynienkowatemi a kotlinowatemi. Do tamtych zbliża je wydłużenie jeziora w jednym 

 kierunku, równoległość wybrzeży i ubóstwo w większe zatoki. Niewątpliwie do tego 

 podobieństwa przyczynia się też okoliczność, że dno jeziorne dosyć nagle obniża się 

 na 3 i 5 metrów, tak że przez całe jezioro przebiega rów szeroki około 75 m. i 6 

 metrów głęboki. Jednak dno tego rowu nie wykazuje jednego centralnego wgłębie- 

 nia, gdzieby też znajdowała się maximalna głębokość, lecz aż trzy głęboczki, nie- 

 równe co do przestrzeni, ale mniejwięcej jednakowo głębokie (6 - 9. 6-9, 67 m.). To 

 już stanowi cechę, która jezioro Krukowskie zbliża do typu Borzymowskiego. Ana- 

 logię tę popiera druga okoliczność, t. j. nieznaczna głębokość w porównaniu do po- 



