28 



najmniej regularny, Chodeckie i Szczytnowskie najbardziej regularny. Potwierdza to 

 zupełnie przekrój podłużny, czyli stosunek rzeczywistej długości jeziora do linii po- 

 wietrznej, łączącej dwa skrajne punkty przekroju podłużnego. 



j. Kromsz. Chod. Lubień. Szczytn. Borzym. Kruk. 

 Długość rzeczywista: 2600 m. 1665 m. 1375 m. 2275 m. 2670 m. 1615 m. 

 Odległość powietrzna: 2065 1375 1240 2165 2325 1585 



Rozwój długości: 1235 1-211 1 109 1-051 1-148 1-019 



Najwięcej stosunkowo wykrzywione są więc jeziora Kromszewickie i Chodeckie, 

 najmniej Krukowskie i Szczytnowskie. 



, Chcąc uchwycić liczbowo możliwie dokładnie zewnętrzny kształt jezior, należy 

 uwzględnić ich wyspowatość i rozwój wybrzeża. Wyspy spotkaliśmy tylko na dwóch 

 z jezior badanych, przyczem były one bardzo drobne: wyspa w kanale środkowym 

 jeziora Lubienieckiego liczy około stu metrów kwadratowych powierzchni, t. j zale- 

 dwie 0'439'5, powierzchni jeziora; zaś wyspa na jeziorze Borzymowskiem, położona 

 blizko północnego brzegu, ma około 650 m s powierzchni, t. j. zaledwie 0-323°/ 00 

 powierzchni jeziora. 



Rozwój wybrzeża jest najwyraźniejszą cechą poziomego rozczłonkowania jeziora. 

 Pod tym względem jeziora badane mało nawzajem się różnią: prawie wszystkie mają 

 jednostajny przebieg wybrzeży, jedynie tylko jezioro Borzymowskie wykazuje nieco 

 odmienne stosunki dzięki swym zatokom. 



j. Kromsz. Chod. Lubień. Szczytn. Borzym. Kruk. 



Długość linii wy- 

 brzeża: 5560 m. 3725 m. 3200 m. 4910 m. 8650 m. 3910 m. 

 Obwód koła równo- 1 



powierzchniowego 3220 2266 1693 2909 5642 2467 



z jeziorem: 



Rozwój wybrzeża: 1 727 1-644 1S91 1-688 1533 1-585 



Liczby te uderzają na pierwszy rzut oka: a więc jeziora, mające najliczniejsze 

 zatoki, miałyby najsłabszy rozwój wybrzeża? Pochodzi to stąd, że we wzorze dla 

 O 



rozwoju wybrzeża ^ ^/p^ (gdzie O jest obwodem, P powierzchnią jeziora) mieszczą 



się nietylko długość wybrzeża, ale też i rozmiary przestrzenne jeziora i kształt jego. 

 Przestrzenie zaś rosną o wiele szybciej niż obwody, a kształty wydłużone, choćby 

 pozbawione zatok, wykazują wielki rozwój wybrzeża. Zastosujmy więc inną metodę 

 i obliczmy stosunek między istotną długością obwodu jeziornego (O) a linią (S), 

 która symetrycznie przebiega środkiem pasa obejmującego zatoki i półwyspy. 



j. Kromsz. Chod. Lubień. Szczytn. Borzym. Kruk. 

 Obwód rzeczywisty: 5560 m. 3725 m. 3200 m. 4910 m. 8650 m. 3910 m. 

 Obwód wyrównany: 5100 3650 3000 4515 6260 3715 



S-.O 1-090 1-043 1-067 1-0875 1384 1-0525 



W tym szeregu jezioro Borzymowskie jest zupełnie izolowane, jako jedyne z po- 

 śród badanych jezior o nieco większych i liczniejszych zatokach. 



Rozpatrzywszy w ten sposób ukształtowanie poziomu jezior Chodeckich, przy- 

 stępujemy do charakterystyki ich rzeźby pionowej. Pomiarów głębokości wykonałem 

 ogółem 1139 w 125 liniach; rozkładają się one na poszczególne jeziora jak następuje: 



