4 



Kto się zajmuje biologią powinien też chwytać gąsienice i w tym celu należy mieć 

 większe naczynie z wodą, w które powinien wkładać i żywe chrząszcze wodne, a na- 

 stępnie może przenosić je do odpowiednio urządzonego większego aąuarium. Nieza- 

 leżnie od tego młodych i miękkich chrząszczy nie należy zaraz zabijać, zwłaszcza, że 

 mogą to być bardzo rzadkie gatunki, ale trzeba je przetrzymywać w osobnych naczy- 

 niach aż do czasu dokładnego wyksztaltowania i stwardnienia owadu. 



Można też znaleźć sporo owadów po zupełnem opadnięciu wylewu pod nanie- 

 sionymi napływkami. 



W okolicach górskich, gdzie brzegi jezior i strumieni są niezarośnięte, a dna 

 odrazu kamieniste, zatapianie czerpaka nie na wiele się przyda, natomiast należy wy- 

 dobywać na dnie leżące kamienie i od spodu dokładnie je przeglądać, a niezawodnie 

 natrafi się na przyczepione pływaki. Skoro brzegi jezior górskich zarośnięte są 

 mchem, to takowy należy dokładnie przeszukać. Trzeba te obie czynności załatwiać 

 ostrożnie, gdyż każde silniejsze wstrząśnięcia łatwo owady wypłaszają. 



Jakkolwiekbądź hodowla owadów wodnych przedstawia tę trudność, że zwykle 

 większa część schwytanych pływaków po krótkim pobycie w aąuarium zdycha lub wy- 

 fruwa, to jednak pewna pozostała ilość może posłużyć jako materyał do badania 

 i licznych spostrzeżeń szczególniej nad gąsięnicami i przemianą tychże w różne ga- 

 tunki owadów. Znalazłszy gąsienice nie wiemy bowiem napewno do jakiego ona ga- 

 tunku należy, a tylko. przez jej wyhodowanie na doskonałego owada można się o tem 

 przekonać. 



Rodzina Haliplidae. 



Główną charakterystyką należących tu owadów jest wydłużona płatkowało nasada 

 pozapiersia {episternum) w kształcie tarczy mniej więcej równołukowato zakończonej, 

 pokrywającej uda trzeciej pary nóg oraz większą część brzucha tak, że u niektórych 

 gatunków zaledwie trzy ostatnie pierścienie odwłoka są widoczne. Tarcza ta w po- 

 środku ma widoczny wcięty łukowato ku górze szew; ogranicza ona ruchy tylnych 

 nóg tak, że owad tylko w poziomym kierunku poruszać niemi może podczas pływa- 

 nia. Właściwem wszakże jest dla należących tu owadów, że przy pływaniu nie wyko- 

 nywują ruchów tylnemi nogami równocześnie, lecz tylko naprzemian. Pomimo tego 

 pływają bardzo zwinnie. 



Czułki posiadają gładkie, nitkowate, zwięzłe, niezbyt długie, łapki zaś równie 

 długie, a czasem dłuższe od samych piszczeli bez pławnych włosków, jak u rodziny 

 Dytiscidae, których łapki u drugiej i trzeciej pary nóg są po obu stronach uwłosione. 



Są to wszystko owady drobne, budową ciała przypominające ziarnka prosa, do 

 których też barwą są zbliżone. Są one drapieżne i żywią się też jako gąsienice głów- 

 nie drobniejszemi stworzeniami. Gąsienice ich posiadają bardzo różnorodne kształty. 

 Mają zazwyczaj głowę dużą, ku spodowi ciała pod kątem ostrym pochyloną, opatrzo- 

 ną koło oczów sześcioma guzikowatymi wyrostkami. Jedenaście pierścieni ciała po- 

 siada po cztery wyrostki w kształcie tęgich rożków. Te rożki są dwa razy dłuższe 

 od dwóch drugich, wystających na karku. 



Ostatni pierścień odwłoka ma tylko dwa różki o wiele mniejsze i zakończony jest 

 długim ogonkiem, rozdzielającym się na dwa uwłosione pręciki. 



Doskonałe owady, również jak i ich gąsienice, żyją we wszystkich wodach tak 

 bieżących, jako też i stojących, i przebywają głównie nad brzegami strumieni i stawów 

 w trawach wodnych lub w rzęsie. 



