54 



Dy t i s c i n i. 



Są to wybitni przedstawiciele licznej grupy pływakowatych, już choćby ze wzglę- 

 du na pokaźną wielkość ciała. Nadto cechy charakterystyczne mają bardzo wyraźne. 

 Różnica między samcami i samicami zasadza się głównie na ukształtowaniu łapek 

 pierwszej i drugiej pary nóg, a mianowicie: u pierwszej pary nóg samców trzy 

 pierwsze członki łapek, biorąc od ich nasady w piszczelach, są silnie okrągło lub 

 owalnie rozszerzone i zrośnięte, z członkowaniem tylko od wierzchu dobrze widocz- 

 nem, zaś zupełnie płaska ich powierzchnia od spodu pokryta jest ziarnkowatymi gęsto 

 ustawionymi wyrostkami. Oprócz tego koło osadzenia łapek w piszczelach umieszczo- 

 ne są dwie, trzy lub znaczniejsza liczba okrągłych miseczkowatych ssawek bardzo róż- 

 nej wielkości. Czasem cały spód łapek pokryty jest bardzo drobnemi ssawkami. 

 Ssawki te służą prawdopodobnie owadom do przyczepiania się do roślin, kamieni, 

 przedmiotów w wodzie oraz różnej zdobyczy wodnej. U drugiej pary nóg trzy pierw- 

 sze członki są wprawdzie rozszerzone i od spodu zupełnie płaskie, ale są zawsze po- 

 długowate, przytem łapki te są dłuższe znacznie u samców niż u samic. Miseczko- 

 watych ssawek przeważnie nie posiadają lub posiadają znacznie mniejszą ich ilość, 

 a od spodu pokryte są ziarnkowato-szczecinkowatymi gęsto ustawionymi wyrostkami. 

 Brzegi tych łapek u obu par nóg porośnięte są pojedynczo i gęsto ustawionymi, 

 dość długimi rzęsowatymi włoskami. U samic rzeczone łapki są wązkie, krótkie, z obu 

 stron ścieśnione, a na brzegach posiadają tylko bardzo krótkie szczecinki. 



U obu płci łapki trzeciej pary nóg posiadają z obu stron na swych krawędziach 

 dość długie rzęsowate pływne włoski nakształt chorągiewki od pióra. Nadto piszczele 

 obu tych par nóg na zakończeniu dolnego kantu posiadają po dwie pary tęgich, dość 

 długich, ostro zakończonych kolców, z których zewnętrzny drugiej pary nóg o wiele 

 jest krótszy od wewnętrznego, zaś kolce trzeciej pary nóg są o wiele dłuższe niż po- 

 przednie, nadto wewnętrzny jest niewiele co dłuższy od skrajnego. Oba kolce są ru- 

 chome. 



Gąsienice ich są długie, gołe, gładkie, posiadają głowę bardzo dużą, płaską, okrą- 

 głą lub trójkątną o bardzo zaokrąglonych kantach, osadzoną na wązkiej krótkiej pier- 

 ścieniowatej szyjce. Z przodu u górnej wargi głowa jest prawie prosto ścięta z gębą, 

 opatrzoną długiemi sierpowatemi bardzo ostro zakończonemi szczękami, któremi się 

 posługują podczas chwytania zdobyczy lub dla obrony, przyczem szczypią bardzo 

 dotkliwie. 



Przedkarcze jest wyraźnie uwydatnione, reszta odwłoka składa się z 10 pierście- 

 ni, z tych 8 do 9 stanowi brzuch właściwy. Koniec ciała, t. j. ostatni segment jest 

 szpiczasty i często zakończony dość długimi ogonkami. Nogi mają dość długie, ale 

 na pozór więcej do chodzenia i biegu niż do pływania ukształtowane. Pomagają so- 

 bie przy pływaniu, podnosząc odwłok do góry i prędko kierując go ku głowie z pod 

 spodu, pływają więc tak samo jak zwykłe rzeczne raki. Czas trwania całej przemiany 

 na doskonałego owada wynosi dwa do czterech lat. 



Rodzaj Hydaticus Leach. 



Zarys obwodu zazwyczaj jajowato-eliptyczny. Piszczele trzeciej pary nóg są roz- 

 szerzone i krótsze niż same łapki. Obok głównej cechy, wszystkim gatunkom Dytiscini 

 właściwej, mianowicie, że łapki pierwszej pary nóg samców są wybitnie rozszerzo- 

 ne, przybywa jeszcze i ten szczegół, że od spodu na pierwszych trzech członkach ła- 



