58 



G. cinereus Lineus. Dł. c. 14 — 15 mm. Fig. 33. 



Cokolwiek od poprzedniego więcej ku tyłowi rozszerzony, do G. bilineatus bar- 

 dzo podobny i tylko samce dadzą się łatwiej rozróżnić, zaś różnice między samicami 

 zasadzają się głównie na mniejszem rozszerzeniu ciała ku tyłowi, oprócz tego samice 

 są zazwyczaj od samców większe. Czarne pasma przedkarcza zachodzą głębiej ku 

 środkowi, górne zaś oddzielone jest od górnego skraju przedkarcza na całej swej dłu- 

 gości dość szeroką żółto-ochrową smugą przedkarcza (czy zawsze?), dolne zaś pasmo 

 czarne nie dotyka swymi końcami do bocznych dolnych kantów skraju przedkarcza. 



Samce na spodzie łapek przednich nóg posiadają 25—26 ssawek, z tych 20 — 21 

 są drobniejsze i gęściej ustawione, cztery zaś do pięciu są większe. Z tych ostatnich 

 ssawek jedna, koło kantu nad osadą w piszczeli, jest największa i odosobniona. 

 U drugiej pary nóg umieszczone są na ich łapkach drobne okrągłe miseczkowate 

 ssawki dwoma rzędami (w każdym po siedm) i oddzielone od siebie wystającą wą- 

 ziutką listewką. 



U nas wszędzie pospolity. 



G. austriacus Sturm. Dł. c. 13 mm. 



Najmniejszy z pośród wszystkich, słabiej ku tyłowi rozszerzony niż poprzedni. 

 Różnice między samicami obu gatunków są bardzo nieznaczne a zasadzają się chyba 

 tylko na mniejszym rozmiarze ciała i słabszem rozszerzeniu tegoż ku tyłowi oraz na 

 tern, że pasma czarne przedkarcza dotykają ściśle dolnego i górnego skraju. Zato 

 samce różnią się bardzo między sobą łapkami. Na przednich, t. j. u pierwszej pary 

 nóg umieszczonych, jest od spodu łapek czternaście ssawek, z tych dwanaście drob- 

 niejszych są ustawione w cztery dość oddalone od siebie rzędy, po trzy w rzędzie. 

 Dwie o wiele większe ssawki umieszczone są koło kanciastej nasady, zaś łapki dru- 

 gieł pary nóg są takie same jak u samic: wązkie i bez ssawek. 



Niezbyt pospolity. Sadurka 17 Kwietnia 1884, Wilanów 27 Lipca 1906. 



Rodzaj Acilius L e a c h. 



Ciało szerokie, z wierzchu spłaszczone, szczególniej ku tyłowi, silniej jeszcze niż 

 u Grapoderes. Spód ciała bardzo gęsto, drobno i chropowato ponakłówany, naklócia 

 zaś na wierzchu są o wiele rzadsze i grubsze. Samce różnią się bardzo od samic. 

 Po pierwsze, u samców łapki przedniej pary nóg t. j. trzy pierwsze ich stawy są pła- 

 sko, bardzo szeroko i okrągło rozpłaszczone, przytem są opatrzone od spodu trzema 

 sporemi ssawkami, z tych dwie umieszczone są poza nasadą czwartego członka łapek, 

 trzecia zaś nierównie większa jest odosobniona i mieści się koło nasady łapek. Skraj 

 łapek otoczony jest rzęsowatymj, długimi, rzędem ustawionymi włoskami. Powtóre, 

 samce mają niemal zupełnie równą powierzchnię pokryw, które są bardzo słabo po- 

 znaczone na całej swej długości czterema parami linijnych zaledwie widocznych wy- 

 górowań; zato samice posiadają na pokrywach cztery pary bardzo wyraźnych żebe- 

 rek, silnie wystających na całej długości, zaś płasko wgłębione szerokie odstępy, po- 

 między rzeczonymi żeberkami są porośnięte długimi, leżącymi, niezbyt gęstymi, pło- 

 wymi włoskami. U obu płci boczne brzegi przedkarcza i pokryw posiadają ostrą, 

 wąziutką krawędź, a poza nią ku wnętrzu powierzchni na całej długości wybitne dość 

 szerokie wklęśnięcie. Wzdłuż szwu na całej długości tegoż ciągnie się płaskie wy- 

 górowanie. 



Gąsienice omawianego rodzaju różnią się bardzo od gąsienic pływaków, należą- 

 cych do innych rodzajów Dytiscini, są bowiem nie tak wydłużone, głowę mają wąz- 



