83 



Pomienione wygórowania są zazwyczaj mniej lub więcej skrócone i często zani- 

 kają przed połową długości pokryw. Barwa oliwkowo-zielona z jasno-mosiężnym lub 

 srebrzystym odbłyskiem. Więcej wystające nierówności oraz zagłębienia posiadają sil- 

 niej żółtawy połysk. Nogi są rdzawe z ciemniejszymi piszczelami i czarnemi łapka- 

 mi. Czułki tej samej barwy, co i nogi, z czterema końcowymi członkami czarnymi. 

 Od opisanej formy zdarzają się dość często zboczenia, a mianowicie: węższe brózdy 

 na przedkarczu, skrzywienie kanciaste dwóch otaczających środkową brózdę wygóro- 

 wań, które rozwierają się w pośrodku czworokąta, umieszczonego przekątniami pro- 

 stopadle i poziomo w pośrodku przedkarcza, a wierzchołki jego opierają się o górny 

 i dolny skraj przedkarcza, poziomo zaś położone wierzchołki kończą się w sporem 

 oddaleniu od bocznych brzegów przedkarcza i otoczone są załamanym, w pośrodku 

 dość głębokim dołkiem. Czasem znów podłużna brózda środkowa cokolwiek się roz- 

 szerza i obejmują ją dwa trochę wypukłe pasemka, ciągnące się bez przerwy od gór- 

 nego do dolnego brzegu przedkarcza. Obok takich zmian w ukształtowaniu urzeź- 

 bienia przedkarcza pasemka, wystające między linijnemi zwykłemi grubo nakłótemi 

 prążkami pokryw, mają grzbiety daleko tępsze i słabiej wygórowane, a wszystkie wy- 

 górowania są albo bardzo skrócone lub też zupełnie ich niema. 



Barwa też jest zmienna: ciemniejsza lub z bardzo słabym metalicznym prze- 

 błyskiem. 



Owad przeważnie górski, chociaż zdarza się i w wodach równin. Sam go nigdy 

 nie znajdowałem, a okazy, które mam w zbiorze, pochodzą z Orawicy w Karpatach 

 Zachodnich, gdzie były znalezione przez p. Kocjana. Maks Siła-Nowicki 

 w „Przyczynku do fauny Galicyi" notuje owada tego z miejscowości koło Baraniej 

 Góry. Ś. p. Wojciech Mączyński znalazł kilka okazów w Hełmku pod Oświę- 

 cimem 5 Lipca 1902. 



H. gibbosus G er mar. Dł. c. 1,2 — 1,3 mm. 



Wielce różny od poprzedniego i kształtem i urzeźbieniem wierzchu ciała. Górna 

 warga oddzielona od czoła zaledwie słabem wklęśnięciem, a poza niem w pewnym 

 odstępie widoczne są dwa spore, rozstawione dołki, mieszczące się na wybitnem wy- 

 górowaniu czoła. Zresztą cała powierzchnia głowy jest dość wyraźnie chropowato po- 

 nakłówana. Przedkarcze ku swej podstawie nagle silnie zwężone od środka swego 

 bocznego obwodu, a brzegi jego posiadają zaledwie widoczny obrąbek, nadto boczne 

 są tępo na całej długości koronkowane. Środkiem przedkarcza wzdłuż przebiega wąz- 

 ka wyraźna ale płytka, od góry skrócona brózda; boki przedkarcza z płaskim, szero- 

 kim zaklęśnięciem, na którem widać szerokie, podłużne, od góry ku końcowi dolnego 

 brzegu skośne wgłębienie, którego górne końce są skrócone i które jest pochylone ku 

 środkowi górnego brzegu przedkarcza. Nadto cała powierzchnia przadkarcza jest gru- 

 bo i niezbyt gęsto, ale silniej niż głowa ponaklówana. Pokrywy przez całą swą dłu- 

 gość posiadają międzybrózdowe pasemka albo o równem natężeniu i wtedy pasemka 

 te są słabo wypukłe (częściej zdarza się to u samców), albo brózdy są bardzo szero- 

 kie i wtedy pasemka są od nich węższe i żeberkowato wystające (forma ta częściejsza 

 jest u samic). 



Barwa całej powierzchni ciała, tak od góry jak i od spodu, jest zupełnie czarna 

 bez połysku. Nogi, macki i wąsiki są albo rdzawe (samice częściej) albo też czarno- 

 brunatne (zwykle samce). 



Od pomienionych form zdarzają się częste zboczenia, zwłaszcza przedkarcza, któ- 

 re ma nieraz takie same dołkowanie, jak u poprzedniego gatunku. 



