93 



czeństwa bardzo jest żwawe i zwinne. Ciało bardzo duże, z wierzchu wypukłe, z ob- 

 wodem jajowatym. Kolców ruchomych u końca piszczeli od wewnętrznej strony po 

 dwa, z tych górny kolec u trzeciej pary nóg jest równie długi jak pierwszy członek 

 łapek, który dorównywa swą długością trzem następnym ku końcowi stopniowo się 

 zwężającym tak, że ostatni t. j. piąty członek jest, jeżeli nie najkrótszy, to przynaj- 

 mniej najmniejszy. Wszystkie członki są na zewnątrz skośnie ścięte. 



Gąsienice są wydłużone, po wierzchu pierścieni skorupkowate, na połączeniach 

 tychże miękkie, głowę mają małą, przedkarcze szersze u nasady niżeli od strony gło- 

 wy, międzypiersie (metasternum) i przedbrzusze (episternum) niewyraźnie rozdzielone, 

 pierścienie brzucha mają spore guzowate wyskoki, ostatni segment bardzo zwężony. 

 Trzy pary nóg bardzo krótkie. Na pozór są podobne do gąsienic szczypawek rodzaju 

 Calosoma. Barwa samych twardych tarcz pierścieni jest ciemno-szaro-brunatna, na 

 miękkich połączeniach i od spodu brudno-żółtawa. 



Przemianę odbywają w mule koło wody, tworząc sobie z niego jajowatą skorupkę 

 ochronną, którą gąsienica urabia, mieszając go z sokiem, wydzielonym gębą. Dosko- 

 nałe owady, chcąc się zaopatrzyć w wodzie w dostateczną ilość powietrza do oddy- 

 chania, wynurzają głowę a końce czułków zanurzają w wodzie i tym sposobem przez 

 ruchy tychże organów wsysają powietrze. Co się tyczy sposobu ich życia, to wia- 

 domem jest, że gąsienica jest drapieżna i robi szkody w zarybku oraz napada większe 

 ryby, wgryzając się w miękkie części ich ciała. Bardzo być może, że i doskonale 

 chrząszcze są równie szkodliwe, bo szczęki mają bardzo silne, pewnem wszakże jest, 

 że tak gąsienica jako też i doskonały owad zjadają trupy różnych stworzeń wodnych, 

 znajdujących się nawet w wysokim stopniu rozkładu ciała. Czy również żywią się 

 roślinami nie jest dotychczas stwierdzone. 



H. picem L i n. Dł. c. 34 — 47 mm. 



Do podanych cech rodzajowych należy dodać, że dolne czoło od wargi górnej 

 odrzyna się ostro prostolinijnym brzegiem, a ponad krańcami górnego czoła skośnie 

 ku środkowi widać dwie duże brózdki, dosięgające połowy długości głowy, złożone 

 z bardzo nieregularnie ustawionych grubych, jakby wgniecionych nakłóć. Brózdki te, 

 zakrzywiając się i wyginając nagłem załamaniem ponad krańcem górnego czoła, dążą 

 drugiem ramieniem, t. j. podobną tworząc brózdę, w górę koło wewnętrznego brzegu 

 oczów, tu się przerywają i znów skośnie kierują się ku głowie, kończąc się wydłuże- 

 niem ponad górnym brzegiem oczów. Przedkarcze i pokrywy z boków posiadają na 

 bocznym swym skraju całego obwodu wygładzony rąbek. Na przedkarczu widać tu 

 i owdzie szeroko rozstawione w środku i na brzegach w różne grupy ułożone wgnie- 

 cione nakłócia, ale nie są one stałą cechą. Międzypiersie, przedbrzusze i biodra trze- 

 ciej pary nóg są filcowało płowo uwłosione. Najważniejszą cechą gatunkową jest 

 ukształtowanie pięciu pierścieni brzucha, widocznych z pod spodu, mianowicie przez 

 całą ich długość przebiega ostry linijny grzbiet, a cała powierzchnia brzucha z obu 

 stron opuszcza się ku jego brzegom nakształt spadków niezbyt stromego dachu. 



Drugą główną cechą jest to, że wgłębienie koło rąbka pokryw jest w pośrodku 

 wyraźnie silniej rozszerzone i więcej zaklęśnięte niż u H. aterńmus. 



Górna strona ciała silnie połyskliwa. Barwa całego ciała czarna, przyczem za- 

 zwyczaj na wierzchu ciała widocznym jest zielonawy odcień, taki sam, jaki widać na 

 powierzchni płynnej smoły drzewnej, stąd też powstała pewnie nazwa gatunkowa. 

 Nie zawsze jednak opisany zielony odcień towarzyszy ogólnej barwie i jest sporo 

 okazów czysto czarnych. 



