ST. SUMIŃSKI i DR. WŁ. MIERZEJEWSKI. 



Materyały do fauny ważek (Odonata) ziem polskich. 



Materiaux pour la faunę odonatologiąue de la Pologne. 

 (Z zakładu Anatomii porównawczej U. J. w Krakowie. Dyrektor prof. dr. H. Hoyer). 



Przebywając w czasie letnich miesięcy 1913 roku w powiecie Ciechanowskim 

 gub. Płockiej, zajmowałem się zbieraniem ważek. Ważki te oznaczył Dr. Wł. Mie- 

 rzejewski. 



Jakkolwiek spis poniższy nie może rościć najmniejszych pretensyi do całkowite- 

 go wykazu ważek miejscowych, jednak ośmielam się już obecnie ogłosić wyniki mo- 

 ich poszukiwań, a to z przyczyn następujących: ile mi wiadomo, gubernia Płocka 

 wogóle, a w szczególności jej część północo-wschodnia, wcale nie była badana pod 

 względem faunistycznym; sądzę zatem, że każdy przyczynek może tu mieć pewną 

 wartość. Z drugiej strony, udało mi się zebrać kilka form rzadkich dla Królestwa, 

 może więc podanie ich do ogólnej wiadomości zaciekawi faunistów i skłoni ich do 

 zwrócenia baczniejszej uwagi na tę część Mazowsza. 



Dziś już mogę powiedzieć, że przedstawicieli niektórych rodzajów, jak Leucorhy- 

 nia, Orthetrum, Gomphus i t. d., możnaby tam odszukać napewno, a że nie były te- 

 go lata znalezione przeze mnie, dałoby się w części wytłomaczyć ogromną ilością dni 

 deszczowych i zimnych, co, jak wiadomo, wpływa na pojawianie się ważek; w dni ta- 

 kie owady te prawie zupełnie nie latają. Wyjątek stanowi szablak, Sympetrum fla- 

 veolum, łapany przy wszelkich, nawet najniekorzystniejszych warunkach atmosferycz- 

 nych. Brak form wiosennych w moim spisie tłomaczy się faktem, że dopiero od końca 

 czerwca mniej więcej zacząłem zbierać ważki. 



Wymieniając poszczególne gatunki podaję w miarę możności dane o liczebnem 

 występowaniu, miejscach pobytu i t. p. Czynię to jednak z zastrzeżeniem, że obser- 

 wacye moje i ich wyniki opierają się na materyale z jednego lata, mogą więc mieć 

 tylko wartość względną. 



Pragnąłbym na wstępie powiedzieć słów kilka o terenie, na którym ważki były 

 zbierane. Okolice te, położone na północ od Ciechanowa, znajdują się pod 52° 52' 2 

 szerokości płn. i 38° 23' długości; średnie wyniesienie nad poziom Bałtyku wynosi 

 121,34 metra. Tworzą one kraj płaski, gdzieniegdzie zaledwie lekko pagórkowaty. 



Pam. Fizyogr. — T. XXII. — Materyały do fauny ważek. 18 



