134 



Ziemie dosyć żyzne, a stąd zbiorowiska roślinne bogate; jednak lasów, zwłaszcza sta- 

 rych, niema; młode gaje, napotykane tu najczęściej w niewielkich kilkunasto-, a naj- 

 wyżej kilkudziesięcio-morgowych kawałkach, utworzone są przeważnie przez sosnę, 

 brzozę i osinę z podszyciem z leszczyny i jałowcu, jakkolwiek ze skąpych już resztek 

 dawnych borów widać, że znaczną ich część stanowi grab i oba gatunki dębów. 



Należy podkreślić ubóstwo tych okolic pod względem wód płynących i stoją- 

 cych. Dla całej północnej części powiatu Ciechanowskiego jest tylko jedna rzeczka, 

 Łydynia, licząca 63 wiorsty długości i zasilana kilku małemi strugami; wielkich ba- 

 gnisk, błot, — niema zupełnie, zrzadka tylko napotykamy zarosłe małe bagienka o po- 

 wierzchni najwyżej paromorgowej. 



Klimat nie różni się wybitnie od klimatu gub. Warszawskiej, jakkolwiek średnia 

 ciepłota roczna jest cokolwiek niższa. Prawdopodobnie tylko niedalekie sąsiedztwo 

 Bałtyku (około 200 kim. w prostej linii) jest przyczyną stałego północo-zachodniego, 

 ewentualnie zachodniego kierunku wiatrów. 



Dodać jeszcze trzeba, że omawiany powiat Ciechanowski leży w dorzeczu Wisły 

 (Łydynia wpada do Wkry, Wkra jest dopływem Narwi), a pod względem geologicz- 

 nym, wraz z całą niziną Mazowiecką, której stanowi część płn. -wschodnią, przedstawia 

 utwór polodowcowy czwartorzędowy. 



Ważki były zbierane na gruntach wsi: Leśniewo dolne i Leśniewo gór- 

 ne, Szuł mierz, Lipa, Polanka, Zeńbok, Donoch, Karniewo, Stryj ew o, 

 Klary. Jest ich 21 gatunków i 2 odmiany. Jest to więcej, niż połowa ważek zna- 

 nych z całego Królestwa. Ingenicki (5) podaje 41 gat. i 2 odmiany; Dz i ędzi ele- 

 wi cz (4) 42 gat., lecz opierając się na niezbyt pewnych źródłach: E. Majewskim 

 (11) i Selys Longchamps et Hagen (10), ci ostatni bowiem, mówiąc o Polsce, 

 rozumieją ziemie między Odrą i Dźwiną, przyczem dane o ważkach biorą z prac Fi- 

 schera i Rathkego, badaczy Liflandyi i Kurlandyi. Szczegółowy spis przedsta- 

 wia się jak następuje: 



I podrząd. Zygoptera. 



I rodzina Calopterygidae. 

 rodzaj Calopteryx (Leach (1815). 



1. C. virgo (L. 1758). Dosyć pospolita; łapana w czerwcu i w lipcu (1 <$ juv. 

 5 — VII) w lesie sosnowym. 



1 a. C. virgo var. violacea (D z i ę d z 1902) 1 $ 1 — VII. Leśniewo dolne; 

 las sosnowy. Ciekawa ta odmiana, opisana przez Dziędzielewicza (4) w r. 1902, różni 

 się od formy typowej tern, że „skrzydła u samicy są rudawo-brunatne, mieniące się 

 fioletowo, na kończynach rozlegle przezroczyste" (str. 129). Znajdowana przez Dzię- 

 dzielewicza na północnej nizinie płn. -wschodniej Galicyi, przy bagnach i stawach ; poza 

 tern ani z Królestwa, ani z innych ziem polskich nie podawana. 



2. C. splendeus (Harris 1782). 



w lipcu i sierpniu spotykana wszędzie w lasach, zaroślach i ogrodach. 

 L \ "liczniejsze niż samice; gatunek pospolitszy od poprzedniego. 



II rodzina: Agrionidae. 

 I podrodzina : Lestinae. 

 rodzaj Lestes (Leach 1815). 



3. L. dryas (Ki rby 1890) przez całe lato wszędzie bardzo pospolity; łapany je- 

 dnak prawie wyłącznie nad wodami. 



