163 



za mało są posunięte. Co do niektórych tylko form górskich, jak Planaria alpina 

 i Planaria gonocephala, można stwierdzić, że ograniczone są one do Tatr i Pienin, 

 a prawdopodobnie i w innych punktach łuku Karpackiego znaleźć je będzie można. 



Badania nad wirkami polskimi rozpoczął w roku 1858 Oskar Schmidt, pro- 

 fesor Uniwersytetu Krakowskiego. Wykazał on w okolicach Krakowa 20 gatunków, 

 a mianowicie: Vortex truncatus Ehrb., Vortex vińdis Schultze, Vortex scopańus 

 nov. spec, Vortex pictus Schmdt., Vortex coronarius nov. spec, Derostomum gali- 

 zianum nov. spec, Opistomum pallidum Schtze, Mesostomum Craci nov. spec, Me- 

 sostomum cyathus nov. spec, Mesostomum personatum Schmdt., Mesostomum Ehren- 

 bergii Schmdt., Mesostomujn Wandae nov. spec, Mesostomum fallax nov. spec. 

 Mesostomum trunculum nov. spec, Mesostomum Hirudo nov. spec, Mesostomum 

 lapponicum Schmdt (?), Macrostomum Hystrix O e r s t., Microstomum lineare O e r s t , 

 Stenostomum leucops Schmdt., Prosiomum furiosum nov. spec. 



W kilkanaście lat później Dr. A. Jaworowski (1888 r.) znalazł pod Krako- 

 wem ogółem 26 gatunków, pomiędzy którymi następujących osiem gatunków po raz 

 pierwszy na ziemiach polskich: 



Stenostoma unicolor O. Schm., Prorhynchus stagnalis M. Sch., Mesostoma 

 Hallezianum(?) Vejd., Mesostoma viridatum M. Sch., Castrada radiata Mii 11., 

 Dendrocoelum lacteum Oerst., Planaria torva M. Sch., Polycoelis nigra Mii 11. 



Tenże autor ogłosił w 1893 roku spis 6 gatunków wirków, znalezionych w stu- 

 dniach Krakowa i Lwowa, a mianowicie: 



Stenostoma leucops O. Schm., Stenostoma unicolor O. Selim., Mesostoma 

 Vejdovskyi — Mesostoma Hallezianum(?), Vortex sp., Dendrocoelum lacteum Oerst., 

 Planaria torva M. Sch. 



Nad fauną jezior Tatrzańskich pracował prof. Wierzejski, który znalazł, mię- 

 dzy innymi nową dla ziem polskich Planaria subtentaculata Duges w wodach Tatr. 



Inny charakterystyczny dla gór gatunek Planaria alpina (Dana) znalazł dr. W. Po- 

 liński w następujących stanowiskach: 



1) 26/V 1912, Źródełko 9°C na lewym brzegu Dunajca, w pobliżu ujścia Pie- 

 nińskiego Potoku w Pieninach. 



2) VI 1912 r. wypływ potoku z Zielonego Stawu Gąsienicowego (1672 m.) wśród 

 mchu wodnego. Tatry. 



3) VII 1912 r. i II 1914 wypływ z pod Pisanej wśród mchu wodnego. Tatry. 



4) II 1914 źródełko koło drogi w dolinie Strążyskiej. Tatry. 



Dr. Poliński znalazł również rzadki i ciekawy rodzaj Geoptana, żyjący w wil- 

 gotnej ziemi i mchu w Paczółtowicach koło Krakowa, oraz PI. gonocephala w Pieni- 

 nach i Tatrach. 



Wirki okolic Warszawy badali H. L indenfeld i E. W a sil je w. Prace ich 

 wyszły w 1891—92 roku. Znaleziono: Stenostoma leucops, Microstoma lineare, Ma- 

 crostoma hystrix, Vortex Millportianus, V. sexdentatus, V. truncatus, Gyrator her- 

 maphroditus, Mesostoma productum, M. personatum, M. viridatum, Castrada radiata, 

 Castrada species, Bothromesostoma personatum, Opistoma pallidum, Derostoma elon- 

 gatum. 



Nadto kilka gatunków znaleziono w jeziorach Pojezierza Bałtyckiego i na Śląsku; 

 zestawienie ich znajduje się w tablicy, umieszczonej na końcu pracy. Wiadomość 

 o tych gatunkach czerpię z prac L. Graffa i L. Boh miga, zamieszczonych w spisie 

 literatury. 



