165 



tej podstawie zaliczono do nielicznych wirków pelagicznych. Wyróżnia się dwo- 

 ma błonami falnjącemi, umieszczonemi wzdłuż ciała z boku. Znajdowałem ten 

 gatunek w Janpolu i parku Landwarowskim w niewielkich zarośniętych stawkach 

 o czystej wodzie, razem z Vortex viridis, w ogromnych ilościach (po kilkadzie- 

 siąt okazów), w drugiej połowie kwietnia i pierwszej połowie maja. Niektóre 

 okazy były do 15 mm. długie. W akwaryum hodowałem je około dwóch tygo- 

 dni, potem nagle wyginęły. Na ziemiach polskich gatunek ten dotychczas nie 

 był znaleziony. 



2. ** M. rhynchotama M. Braun. 



Gatunek ten jest J)ardzo rzadki. Żyje w niewielkich zbiornikach między 

 gnijącymi i świeżymi liśćmi. Udało mi się znaleźć jeden tylko okaz tego ga- 

 tunku w małym stawku na gruntach Janpola. Długość tego egzemplarza wyno- 

 siła 2 mm. M. Braun znalazł go w Liflandyi, po za którą dla M. rhynchotum 

 znanych jest dotychczas tylko kilka stanowisk. 



3. * M. personatum O. Sch. 



Jeden tylko egzemplarz tego gatunku znalazłem w jeziorze Landwarow- 

 skiem, koło t. zw. „Białego Mostku". Schmidt i Jaworowski znajdowali 

 go koło Krakowa. Według Jaworowskiego, gatunek ten kolo Krakowa ma 

 być bardzo pospolity, aczkolwiek nigdy go tam nie udało mi się znaleźć. 



4. * M. rostratum E h r b. 



4 okazy tego gatunku znalazłem w ostatnich dniach kwietnia w małem za- 

 rośniętem jeziorku w parku Landwarowskim. Okazy były typowe, najzupełniej 

 zgodne z opisem Graffa. Schmidt opisał z pod Krakowa gatunek M. Wan- 

 dae, który jest prawdopodobnie identyczny z M. rostratum. Jaworowski 

 znajdował M. rostratum w kilku miejscach koło Krakowa. Należy do gatunków 

 pospolitych. 



5. Mesostoma viridatum M. Sch. 



Gatunek ten występuje obok Vortex viridis, a ponieważ nie różni się od 

 niego ani ogólnym kształtem, ani wielkością, ani barwą, więc często przeoczyć 

 go można. Kilka egzemplarzy tego gatunku w Janpolu. Lindenfeld i Wa- 

 siljew znajdowali go koło Warszawy; Jaworowski koło Krakowa. W Za- 

 chodniej Europie podobno jest bardzo pospolity. Na ziemiach polskich znajdo- 

 wano nieliczne okazy. 



Rodzaj Bothromesostoma 



6. B. personatum O. Sch. 



Gatunek ten, łatwy do poznania po ciemnej barwie ciała, a jasnych brze- 

 gach i przednim końcu ciała, należy do wielkich rzadkości. Znalazłem dwa 

 okazy tego gatunku, jeden w Janpolu. drugi w jeziorze Bałtyk, przy brzegu mię- 

 dzy roślinami. Wasiljew znalazł ten gatunek koło Warszawy. W zaborze 

 pruskim i austryackim dotychczas nie znaleziony. 



Rodzaj Castrada 



7. C. radiata G r a f f 



Gatunek ten również należy do pelagicznych. Jest bardzo rzadki, aczkol- 

 wiek wszędzie się znajduje. Znalazłem dwa okazy w jeziorze Landwarowskiem. 

 Lindenfeld i Wasiljew znaleźli go koło Warszawy: Jaworowski koło 

 Krakowa. 



