I 



4* 



^JAN PRUFFER. 



Materyały do fauny łuskoskrzydłych okolic Częstochowy 



(Contribution a la faunę des Lepidopteres des environs de Częstochowa). 



Powiat częstochowski przedstawia powierzchnię pochyloną z półn.-zachodu ku 

 połudn. -wschodowi. Wschodnia połowa jest pagórkowata i ma grunt suchy, północno- 

 zachodnia zaś odznacza się większą ilością lasów i jest bardziej wilgotna. 



Pod względem geologicznym mamy tutaj formacyę jurajską, składającą się z wa- 

 pieni, margli, piaskowców i glin. Formacya jurajska ciągnie się z połud. -zachodniej 

 części kraju, od Olkusza przez Pilicę, Częstochowę, do Wielunia i składa się z dwóch 

 oddziałów: brunatnego i białego. Jura brunatna (gliny szare), z pokładami żelazika 

 gliniastego, występuje na północo-zachód, w okolicach Panek i w wielu miejscowo- 

 ściach między Częstochową a Wieluniem; jura zaś biała — na południe Częstochowy, 

 gdzie, w Olsztynie, tworzy malownicze skały. Szare piaskowce znajdują się około 

 Kłobucka, białe margle wapienne stanowią stok Jasnej Góry; wapień skalisty wystę- 

 puje na wschód Częstochowy; białe uwarstwione wapienie znajdują się na wschód 

 Częstochowy^ w dolinie rz. Warty, np. we wsi Rędziny i Rudniki. W okolicy Janowa 

 i Przyrowa, w wielu miejscach, piaski pokryte są przez wierzchnią grupę osadów kre- 

 dowych. 



Częstochowa leży w połowie mniej więcej przebiegu pasma Krakowsko-Wieluń- 

 skiego, z pośród którego wyróżniane są następujące drobniejsze zbiorowiska wzgórz: 

 Częstochowskie, należące do gór Siewierskich i przerzynające powiat przez szerokość 

 jego od zachodu ku wschodowi (w tym łańcuchu leży Jasna Góra), i Olsztyńskie, na 

 południo-wschód od Częstochowy*). 



Teren badań ograniczyłem do wązkiego pasa wzdłuż doliny Warty i to głównie 

 do jej lewych brzegów; część bowiem leżąca po prawej stronie, a należąca do wzgórz 

 Olsztyńskich, posiada cechy swoiste, tak pod względem stosunków morfologicznych, 

 florystycznych, jak i faunistycznych. 



Najbardziej na północ wysuniętym punktem był Kiedrzyn i Rudniki, a więc li- 

 nia, na wysokości której Warta zmienia swój bieg północny i zwraca się ku wscho- 



*) Dane geologiczne zaczerpnąłem ze Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych kra- 

 jów słowiańskich r. 1880 t. I-szy. 



Pam. Fizyogr. — Toni XXII. — Z. 24 



