173 



Literatura, odnosząca się do badań nad fauną motyli Królestwa Polskiego. 



1) Kreczmar A\. Biuletyn lepidopterologiczny okolic Warszawy za rok 1910. En- 



tomolog Polski r. 1910 Nr. 1. Łódź. 



2) „ Rzadkie okazy w okolicy Warszawy. Ent. Pol. 1911 r. Nr. 2. 



Łódź. 



3) Pr uff er J. Dwa rzadkie okazy motyli z okolic Częstochowy i Warszawy. 



Ent. Pol. 1911 r. Nr. 2. Łódź. 



4) „ Przyczynek do poznania fauny łuskoskrzydłych okolic Częstocho- 



wy (Macrolepidoptera). Ent. Pol. 1911 r. Nr. 3. 



5) Słaszczewskij P. Macrolepi^opterenfauna des Warschauer Gouvernements. Horae 



Societatis entomologiae Rossicae T. XL Nr. 1 1911 r. S. Pe- 

 tersburg. 



I. Papilionidiie. 



Papilio L a t r. 



1. Podaliritis L. Nierzadki w pierwszej połowie czerwca. Liczniej obserwowa- 

 łem go w okolicach Kamienicy Polskiej. Gąsienice w dużej ilości można zebrać na 

 krzakach tarniny. 



Sposób niszczenia liści jest dla gąsienic tego gatunku bardzo charakterystyczny, 

 tak, że dość przyjrzeć się krzakowi, aby zaopiniować, czy można je tam znaleźć; je- 

 dynie czasami może wprowadzić w błąd gąsienica M. pisi L., która powoduje podo- 

 bne okaleczenia. 



Poczwarka gatunku podalirius L. umieszczona jest zwykle u podnóża krzewu 

 i jest zawieszona albo na samych pędach tarniny, albo też na łodygach traw, rosną- 

 cych obok krzewu. Najchętniej nawiedzanymi krzewami przez gąsienice tego motyla 

 są pojedyncze osobniki, rozrzucone po miedzach między zbożem na niezbyt wysokim 

 poziomie. Zjawisko to łatwiej obserwować na wzgórzach, na których rośnie tarnina, 

 od podnóża aż do samego szczytu; na miejscach niżej położonych znajdziemy gąsie- 

 nic znacznie więcej, niż w środku wzgórza, a na szczycie czasami prawie ich znaleźć 

 nie można. Poza tern gąsienice P. podalirius L. obserwowałem w ogrodach, na liściach 

 śliw. 



2. Machaon L. Występuje w dwóch pokoleniach: raz w maju, w mniejszej 

 ilości, drugi raz w połowie lipca, aż do jesieni. W niektórych latach bardzo pospoli- 

 ty. Wielkość osobników dorosłych jest dość zmienna, a stoi często w związku z wa- 

 runkami klimatycznymi podczas odbywania stadyów larwalnych; tak np. w latach 

 1903 i 1904, które były bardzo wilgotne i zimne, okazy były znacznie mniejsze; wy- 

 raźniejszych zmian ubarwienia nie obserwowałem. 



II. Pieridiie. 



Aporia Hb. 



3. Crataegi L. w 1906 roku pojawił się masowo, później występował tylko po- 

 jedynczo. Częstochowa, Kamienica Polska. 



Pieris S c h r k 



4. Brassicae L. Wszędzie pospolity w dwóch pokoleniach. 



