Prof. Dr. Benedykt Dybowski. 



Z dziedziny Ichtyologii. 



1. konieczności rozpoczęcia badań analitycznych nad fauną naszych ryb 



krajowych. 



Rozpatrując szereg okazów danego gatunku ryb naszych, pochodzących z ró- 

 żnych systemów wód i rozmaitych miejscowości, spostrzegamy pomiędzy nimi różnice 

 dość znaczne; z drugiej jednak strony, przy porównaniu okazów, zebranych w jednej 

 jakiejkolwiek okolicy, znajdujemy również pewną niestałość cech. Ta ostatnia oko- 

 liczność bywa najczęściej powodem zniechęcenia do poszukiwali bardziej szczegóło- 

 wych na polu studyów porównawczych. 



To, co się tu powiedziało o rybach, daje się zastosować i do różnych działów 

 fauny. Np. Kobelt, jeden ze znakomitszych badaczy, biegły znawca mięczaków, 

 tak się był "zniechęcił do prac porównawczych nad mięczakami słodkowodnymi, że 

 w liście, pisanym do ś. p. brata mego D-ra Wł a d y s ł a w a Dybowskiego, oświad- 

 czył z całą stanowczością, iż przestał wierzyć w możność dojścia na polu badań rzeczo- 

 nych do jakichkolwiekbądź rezultatów natury dodatniej. Zdanie Kobelta podziela wie- 

 lu przyrodników; lecz czy słusznie? to dopiero przyszłość wykaże. Niestałość cech, 

 zmienność ich w różnych kierunkach — jest niejako właściwością wszystkich istot ży- 

 jących, dominującą nad stałością cech. Wszakże, pomimo to, z całego chaosu zmien- 

 nych cech wyłaniają się zawsze pewne typy; lecz te dają się ściślej określić dopiero 

 po wszechstronnych, mozolnych pracach analitycznych nad danemi formami. 



Nazwa gatunek (species) oznacza w dziedzinie filogenii takie jednostki systema- 

 tyczne, które się wyróżniają od innych, najbliżej od nich stojących jednostek systema- 

 tycznych, bądź jedną, bądź kilkoma cechami, t. z. „stałemi", „dziedzicznemi". Ważną 

 przytem rzeczą dla tych cech jest nie stopień wartości morfologicznej, lecz głównie 

 stałość, z jaką one występują. 



Jeżeli różnice pomiędzy jednostkami systematycznemi nie są stałe, w takich ra- 

 zach oznaczamy dane formy jako odmiany albo podgatunki (varietates, subspecies). 

 Koniecznością wszakże jest nie pomijać milczeniem spostrzeżonych różnic, lecz, prze- 

 ciwnie, starać się je dokładnie zbadać i granice zmienności jaknajściślej określić przy 



Pam. Fizyogr. — T. XXII. — Z. 27 



