205 



u większej części głowaczy jest tak nieznaczna, że można pisać tak: I D. 8 — 9; 

 II D. 19). < 



A. (Pinna analis). Płetwa odbytowa, w tej płetwie mamy 20—22 promieni. 



V. (Pinna ventralis). Płetwa brzuszna, w tej płetwie mamy 1 promień twardy 

 i 4 promienie miękkie. 



P. (Pinna pectoralis). Płetwa piersiowa, w tej płetwie mamy 18 — 19 promieni. 



C. (Pinna caudalis). Płetwa ogonowa, w tej płetwie mamy 9 promieni szcze- 

 pnych i po jednym promieniu nieszczepnym z każdej strony. (Promieni drobnych przed 

 promieniami długimi nie liczy się zwykle). 



L. tot. Longitudo tota/4e). Całkowita długość ciała. W formule powyższej dłu- 

 gość całkowita ciała 130 mm. 



L. 1. (Lima lateralis). Linia naboczna. W formule powyższej cyfra 11 — 12 

 oznacza, że mamy na linii nabocznej 11 — 12 otworków czuciowych. (Łusek niema,). 



Vert. (Vertebrae). Kręgi; tych mamy w formule podanych 41. 



Cost. (Costae). Żebra. W formule ilość ich nie jest oznaczona. 



Ap. pyl. Appendices pyloricarum) . Wyrostki przyjelitowe; tych w formule po- 

 dano 4. 



Rad. bran. (Radii branchiostegi). Promienie błony skrzelowej; tych podano 

 w formule po 6 z każdej strony. 



Sp. bran. (Spinae branchiales). Kolce skrzelowe, albo promienie skrzelowe; tycli 

 na łukach skrzelowych liczono po 16 — 17. 



Pond. (Pondus). Waga ciała. W formule wagi ciała nie podano. 



Jakkolwiek życzeniem jest, ażeby formuła gatunkowa była jak można najdokła- 

 dniejsza i obejmowała sobą wszystkie dane, lecz niezawsze to stać się może. Opi- 

 sując jednak faunę krajową, koniecznością jest wypełnić wszystkie pozycye kategoryi, 

 wskazane w formule. 



przygotowaniu okazów ryb do zbiorów muzealnych. 



Bardzo często, zbierając okazy ryb, czyni się to nieumiejętnie i bez należytych 

 ostrożności, to też w zbiorach muzealnych widzimy okazy pogięte, źle zakonserwowa- 

 ne, trudne do wymierzania etc. Ażeby uniknąć pewnych nieostrożności przy kollek- 

 cyonowaniu okazów muzealnych, .podaję tu kilka uwag ogólnych: 



1) Jeżeli niema czasu na należyte przygotowanie okazów w pracowni, to trze- 

 ba wrzucić okazy do dużego naczynia z płynem konserwującym, w któremby się nic 

 wyginały i nie były uciskane. Żywe okazy, wrzucone do takiego naczynia, giną na- 

 tychmiast z rozpiętemi płetwami, co ułatwia przeliczenie promieni płetwowych. Prze- 

 wożąc okazy z miejsca połowu do pracowni, obwija się każdy okaz osobno w płatek 

 starzyzny miękkiej, zwilżonej i zawiązuje się nitką; okazy obwinięte układa się szere- 

 gami, przekładając je watą, lub pakułą i zalewa się płynem konserwującym. 



2) Mając czas w pracowni, radziłbym postępować z okazami ryb, przeznaczony- 

 mi do zbiorów muzealnych, w sposób następujący: 



a) Trzeba nasamprzód wymierzyć starannie każdy okaz, spisać wymiary w przy- 

 gotowanych tablicach wymiarowych, oznaczyć każdy okaz numerem, określić płeć, za- 

 pisać datę złowienia i miejsce skąd pochodzi, a zarazem nazwisko osoby, która wy- 

 konała wymiary, tudzież nazwę ludową gatunku i nazwę systematyczną. Nie zapomi- 

 nać przytem opisać barwy ciała, płetw, tęczówki etc. 



b) Uskuteczniwszy to wszystko, co powiedziano pod lit. a, zastrzykuje się 

 szklaną szprycką przez przełyk roztwór formaliny w wodzie (10°/ ) i zatyka się 



